ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΧΑΡΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΕΣΥ 2026

Για ένα ασφαλές, τεκμηριωμένο και σύγχρονο φαρμακευτικό σύστημα στο ελληνικό δημόσιο νοσοκομείο

Πρόλογος

Η φαρμακευτική υπηρεσία αποτελεί θεμέλιο λίθο της ασφάλειας, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας κάθε σύγχρονου συστήματος υγείας.

Στην Ελλάδα, το υφιστάμενο μοντέλο είναι υποστελεχωμένο, τεχνικά απαρχαιωμένο και επιστημονικά ανεπαρκές.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ΕΣΥ ευάλωτο, χωρίς τεκμηρίωση, χωρίς κλινική παρακολούθηση, χωρίς σωστή διαχείριση πόρων και χωρίς τις απαραίτητες δικλείδες ασφάλειας για τους ασθενείς.

Η Φαρμακευτική Χάρτα Μεταρρύθμισης ΕΣΥ 2026 θέτει τις αρχές, τις μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις, τα πρότυπα λειτουργίας και τα ορόσημα που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να αποκτήσει φαρμακευτική υπηρεσία αντίστοιχη των προηγμένων ευρωπαϊκών συστημάτων.

I. ΟΡΑΜΑ 2026–2030

Ένα ΕΣΥ όπου:

Η φαρμακευτική υπηρεσία αποτελεί κλινικό, τεχνικό και στρατηγικό εταίρο σε όλον τον θεραπευτικό κύκλο.

Οι ασθενείς λαμβάνουν θεραπείες με ασφάλεια, τεκμηρίωση, συνέπεια και ισότητα.

Οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί λειτουργούν σε περιβάλλον που προάγει την επιστήμη, την εξειδίκευση και την κλινική παρέμβαση.

Το σύστημα εξοικονομεί πόρους μέσω αποτελεσματικών διαδικασιών, ορθολογικής χρήσης και καινοτόμων τεχνολογιών.

II. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Η Χάρτα βασίζεται σε 6 πυλώνες:

Ασφάλεια & Ποιότητα

Κλινική Φαρμακευτική

Υποδομές & Τεχνολογία

Ανθρώπινο Δυναμικό & Εξειδίκευση

Έρευνα & Κλινικές Μελέτες

Διακυβέρνηση, Διαφάνεια & Τεκμηρίωση

III. ΟΙ 6 ΠΥΛΩΝΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ

1. ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΠΟΙΟΤΗΤΑ

Στόχοι

Μείωση λαθών φαρμακοθεραπείας κατά 50% έως το 2030.

Πλήρης συμμόρφωση με EAHP Statements, EU GMP Annex 1 και QuapoS7.

Παρεμβάσεις

Εφαρμογή συστήματος quality management σε όλα τα νοσοκομειακά φαρμακεία. Ρομποτικά συστήματα διαχείρισης & διανομής φαρμάκων. Ηλεκτρονική ιχνηλασιμότητα από την παραγγελία έως τη χορήγηση. Υποχρεωτικό reporting ADRs & medication errors.

2. ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ

Στόχοι

Ένταξη φαρμακοποιού στο σύνολο των ογκολογικών, και παθολογικών τμημάτων και των ΜΕΘ.

Εθνικό δίκτυο κλινικής φαρμακευτικής.

Παρεμβάσεις

Δημιουργία οργανικών θέσεων κλινικής φαρμακευτικής σε όλα τα νοσοκομεία.

Καθιέρωση καθημερινής συμμετοχής σε κλινικούς γύρους.

Ανάπτυξη υπηρεσιών medication reconciliation & therapeutic drug monitoring (TDM).

Εθνικό πρόγραμμα πιστοποίησης κλινικών φαρμακοποιών.

3. ΥΠΟΔΟΜΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Στόχοι

Εκσυγχρονισμός 100% των νοσοκομειακών φαρμακείων έως το 2030.

Εθνικό δίκτυο μονάδων παρασκευής cytotoxics, biologics και ATMPs.

Παρεμβάσεις

Νέες εγκαταστάσεις: clean rooms GMP certified, μονάδες παρασκευής με ρομποτικά συστήματα, εξοπλισμός CSTD, ATMP laboratories (CAR-T, gene therapy, tissue engineering).

Ψηφιακή πλατφόρμα για πλήρη ιχνηλασιμότητα φαρμάκων και outcomes.

Εθνικό σύστημα φαρμακοεφοδιαστικής για πρόβλεψη ελλείψεων.

4. ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ & ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Στόχοι

Προσλήψεις 700 νοσοκομειακών φαρμακοποιών έως το 2030.

Υποχρεωτικές εξειδικεύσεις και πιστοποιήσεις.

Παρεμβάσεις

Καθιέρωση προσόντων για ανώτερη ποιότητα στελέχωσης.

Νέοι ρόλοι: clinical oncology pharmacist, ICU pharmacist, antimicrobial stewardship pharmacist, ATMP pharmacist, investigational medicinal product (IMP) specialist.

Πρόγραμμα δια βίου εκπαίδευσης μέσω ίδρυσης εξειδικευμένου ινστιτούτου και σε συνεργασία με Πανεπιστήμια, επιστημονικές εταιρίες, ΕΟΦ κλπ.

5. ΕΡΕΥΝΑ & ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Στόχοι

Κάθε μεγάλο νοσοκομείο να διαθέτει φαρμακευτικό τμήμα IMP έως το 2028.

Σημαντική αύξηση αριθμού κλινικών μελετών έως το 2030.

Παρεμβάσεις

Δημιουργία εξειδικευμένων IMP Units μέσα στα φαρμακεία.

Στελέχωση με pharmacists–research coordinators. Τυποποίηση SOPs για IMP handling, accountability & destruction.

Εθνική εκπαίδευση GCP R3 για φαρμακοποιούς.

6. ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ

Στόχοι

Πλήρης διαφάνεια κόστους, outcomes, διαδικασιών. Ενιαίο μοντέλο λειτουργίας φαρμακευτικών υπηρεσιών.

Παρεμβάσεις

Εθνικό Παρατηρητήριο Φαρμακευτικών Υπηρεσιών ΕΣΥ.

Ετήσια Έκθεση Απόδοσης & Ποιότητας ανά νοσοκομείο. Standard operating models βάσει διεθνών προτύπων.

IV. ΟΡΟΣΗΜΑ 2026–2030

2026

Νομοθετική θεμελίωση της Φαρμακευτικής Υπηρεσίας.

Έναρξη προσλήψεων νέων ειδικών φαρμακοποιών.

Λειτουργία 5 πρότυπων φαρμακείων (πιλότοι).

2027

Δημιουργία 10 IMP Units.

Καθιέρωση κλινικής φαρμακευτικής σε όλα τα ογκολογικά τμήματα.

2028

Πλήρης εφαρμογή ηλεκτρονικής ιχνηλασιμότητας.

Εναρξη εκσυγχρονισμού υποδομών στα μισά νοσοκομεία.

2029

Εθνικό δίκτυο ATMP Labs.

Πλήρης ανάπτυξη υπηρεσιών κλινικής φαρμακευτικής σε όλα τα νοσοκομεία.

2030

Συμμόρφωση 100% με ευρωπαϊκά πρότυπα.

Μετρήσιμη μείωση λαθών, κόστους και βελτίωση outcomes.

V. ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Medication error rate

Αποτελεσματικότητα αντικαρκινικών παρασκευών (yield, wastage)

Χρόνος παρασκευής & διανομής

Συμμετοχή φαρμακοποιού σε κλινικές ομάδες (%)

Συμμετοχή σε κλινικές μελέτες

Οικονομική εξοικονόμηση

Ικανοποίηση ασθενών & κλινικών τμημάτων

VI. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς διορθώσεις· χρειάζεται φαρμακευτική επανάσταση.

Με τη Χάρτα αυτή, το ΕΣΥ μπορεί να αποκτήσει:

σύγχρονες υπηρεσίες, ασφαλείς διαδικασίες, πραγματική τεκμηρίωση, εξειδικευμένο προσωπικό, ισχυρό ρόλο στην ευρωπαϊκή φαρμακευτική κοινότητα.

Η μεταρρύθμιση αυτή δεν είναι πολυτέλεια.

Είναι προϋπόθεση επιβίωσης του συστήματος και προστασίας των ασθενών.