Προς τους συναδέλφους νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς,
Η σιωπή που παρακολουθούμε το τελευταία εικοσιτετράωρα δεν είναι ουδετερότητα. Είναι επιλογή.
Το σημερινό ανίκανο διοικητικό συμβούλιο, αντί να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων, επιλέγει την αφωνία μπροστά σε γεγονότα που έχουν τραυματίσει βαθιά την αξιοπιστία του κλάδου.
Καμία ξεκάθαρη τοποθέτηση.
Καμία ανάληψη ευθύνης.
Καμία συγγνώμη.
Ούτε καν μια στοιχειώδης παραδοχή ότι έγιναν λανθασμένες κρίσεις, επιλογές ή στηρίξεις.
Και όσο η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από την απαράδεκτη κακοποιητική συμπεριφορά εις βάρος συγκεκριμένων προσώπων, τόσο απομακρυνόμαστε από τη μεγάλη εικόνα.
Γιατί αυτό που βλέπουμε είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
Κάτω από αυτήν υπάρχει κάτι πολύ βαθύτερο και πολύ πιο ανησυχητικό: μια μακρόχρονη ανοχή, ένα πλέγμα αλληλεξαρτήσεων, μια κουλτούρα φόβου, μια διοικητική πρακτική που έμαθε να επιβιώνει όχι με διαφάνεια αλλά με σιωπηλές ισορροπίες.
Πρόσωπα που σήμερα εμφανίζονται ανήξερα, υπήρξαν επανειλημμένα μάρτυρες καταστάσεων που προσέβαλαν ανθρώπους και θεσμούς. Ορισμένοι υπήρξαν και οι ίδιοι αποδέκτες τέτοιων συμπεριφορών. Κι όμως, αντί για ρήξη, επιλέχθηκε η προσαρμογή. Η διατήρηση θέσης. Η αποφυγή σύγκρουσης.
Αυτό δεν είναι απλή αδυναμία. Είναι συνενοχή στη συντήρηση ενός προβληματικού μοντέλου διοίκησης.
Διότι αν το ζήτημα ήταν μόνο η προσωπική εκτροπή ενός ατόμου, η λύση θα ήταν απλή. Θα αρκούσε η αποδοκιμασία του.
Όμως σήμερα αποκαλύπτεται ότι το περιβάλλον όχι μόνο γνώριζε, αλλά επέτρεπε, ανεχόταν και σε ορισμένες περιπτώσεις διευκολύνει τη διαιώνιση της κατάστασης. Έτσι οικοδομήθηκε ένας μηχανισμός αυτοπροστασίας, μέσα στον οποίο η επιβίωση προτάχθηκε έναντι της αξιοπρέπειας.
Και τώρα, που το κύρος του κλάδου δοκιμάζεται δημόσια, δεν βλέπουμε πράξεις ευθύνης, δεν υποβάλλονται παραιτήσεις, ούτε καν μια γενναία επανεκκίνηση.
Αντίθετα, πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι αναζητούνται τρόποι ανακύκλωσης του ίδιου μοντέλου με διαφορετικά πρόσωπα, ώστε να διασωθεί η συνέχεια της επιρροής χωρίς να αλλάξει τίποτα ουσιαστικό.
Αν αυτό συμβεί, θα αποτελεί επιβεβαίωση ότι το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ συγκυριακό. Ήταν δομικό.
Ο κλάδος όμως δεν έχει ανάγκη από διαχειριστές φόβου. Έχει ανάγκη από καθαρές λύσεις, διαφάνεια και λογοδοσία.
Η αποκατάσταση δεν θα έρθει με επικοινωνιακές κινήσεις.
Θα έρθει μόνο όταν υπάρξει πραγματική ρήξη με πρακτικές που παγίδευσαν τον χώρο σε εξαρτήσεις, σιωπές και αμοιβαίες ανοχές.
Όταν η ηγεσία αρνείται να αναλάβει ευθύνη, την ευθύνη την αναλαμβάνει τελικά η βάση.
Καλούμε, λοιπόν, όσους κατέχουν θέσεις ευθύνης να τοποθετηθούν δημόσια, να πουν την αλήθεια στους συναδέλφους και να αναλάβουν το μερίδιο που τους αναλογεί.
Η άμεση παραίτηση είναι μονόδρομος.
Σε διαφορετική περίπτωση να συγκληθεί άμεσα έκτακτη Γενική Συνέλευση για την καθαίρεση του συνόλου των μελών του Δ.Σ. και την άμεση προσφυγή σε εκλογές για την ανάδειξη επιτέλους ενός σοβαρού επιτελείου!
Για να μπορέσει ο κλάδος να ανασάνει και να προχωρήσει μπροστά.
Υ.Γ. Σε ερώτημα συναδέλφου ο οποίος μάλλον προσπαθεί να βρει δικαιολογίες μου τέθηκε ο εξής προβληματισμός. «Μα αφού βγαίνει συνέχεια στις εκλογές»
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Και οι περισσότεροι δικτάτορες «εκλέγονται» με συντριπτικά ποσοστά. Αυτό όμως δεν τους καθιστά λιγότερο δικτάτορες!
Ο Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός στην πρώτη γραμμή της ασφάλειας – Η Ελληνική Νοσοκομειακή Φαρμακευτική σε ώρα ευθύνης
World Cancer Day
Κάθε χρόνο, στις 4 Φεβρουαρίου, η παγκόσμια κοινότητα τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου, υπενθυμίζοντας ότι ο καρκίνος δεν είναι απλώς μία νόσος· είναι μια διαρκής μάχη αξιοπρέπειας, ισότητας και πρόσβασης σε ασφαλή θεραπεία.
Όμως πίσω από κάθε θεραπευτικό σχήμα, πίσω από κάθε φιάλη κυτταροστατικού, πίσω από κάθε εξατομικευμένη δόση που φτάνει στον ασθενή, υπάρχει ένας αόρατος αλλά απολύτως κρίσιμος κρίκος:
Ο Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός.
Και χωρίς αυτόν, απλά δεν υπάρχει ασφαλής ογκολογική φροντίδα.
⸻
Ο φαρμακοποιός δεν είναι «υποστηρικτικός ρόλος» – είναι εγγύηση ζωής
Η ογκολογική θεραπεία είναι από τις πιο πολύπλοκες παρεμβάσεις υψηλού ρίσκου στην ιατρική πράξη: • φάρμακα στενού θεραπευτικού εύρους • υψηλή τοξικότητα • εξατομίκευση δόσεων • ανάγκη απόλυτης ακρίβειας • μηδενική ανοχή στο λάθος
Σε αυτό το περιβάλλον, ο νοσοκομειακός φαρμακοποιός:
✔ ελέγχει ιατρικές οδηγίες και δοσολογίες ✔ προλαμβάνει αλληλεπιδράσεις και σφάλματα ✔ παρασκευάζει κυτταροστατικά σε ελεγχόμενες συνθήκες (GMP/Annex 1) ✔ διασφαλίζει ιχνηλασιμότητα και ποιότητα ✔ προστατεύει προσωπικό και περιβάλλον από έκθεση ✔ συμμετέχει ενεργά σε κλινικές μελέτες και καινοτόμες θεραπείες (CAR-T, ATMPs) ✔ αποτελεί τον τελικό φραγμό ασφαλείας πριν το φάρμακο φτάσει στον ασθενή
Με απλά λόγια:
👉 Είναι ο τελευταίος έλεγχος για την ασφάλεια στην ογκολογική φαρμακοθεραπεία.
Κάθε λάθος που αποφεύγεται, κάθε δόση που διορθώνεται, κάθε ασυμβατότητα που εντοπίζεται, είναι μια ζωή που προστατεύεται.
Και αυτά δεν φαίνονται στα στατιστικά. Φαίνονται μόνο στις ζωές που σώζονται σιωπηλά.
⸻
Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει τον δρόμο
Ο ρόλος αυτός δεν είναι θεωρητικός. Είναι θεσμοθετημένος σε όλη την Ευρώπη μέσω οργανισμών όπως η European Society of Oncology Pharmacy (ESOP Global), που εδώ και χρόνια θέτει πρότυπα: • ασφαλούς παρασκευής • ποιοτικών διαδικασιών • επαγγελματικής εξειδίκευσης • πιστοποιημένης ογκολογικής φαρμακευτικής
Η διεθνής κοινότητα έχει ήδη αποφασίσει:
χωρίς εξειδικευμένο ογκολογικό φαρμακοποιό, δεν υπάρχει σύγχρονη αντικαρκινική φροντίδα.
⸻
Και στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα, παρά τις αντιξοότητες, τις ελλείψεις προσωπικού και τη χρόνια υποστελέχωση, οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί: • κρατούν όρθιες μονάδες διάλυσης κυτταροστατικών • στηρίζουν αιματολογικά και ογκολογικά κέντρα αναφοράς • συμμετέχουν σε κλινικές δοκιμές • εισάγουν αυτοματισμούς και ρομποτική • εφαρμόζουν διεθνή πρότυπα χωρίς την ανάλογη θεσμική αναγνώριση
Και το κάνουν συχνά:
με λιγότερους ανθρώπους, λιγότερα μέσα και περισσότερη ευθύνη από ό,τι θα έπρεπε.
Αυτό δεν είναι βιώσιμο. Και σίγουρα δεν είναι δίκαιο για τους ασθενείς.
⸻
Η Ελληνική Νοσοκομειακή Φαρμακευτική σε ώρα αφύπνισης
Η Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου δεν είναι ημέρα συμβολισμών. Είναι ημέρα ευθύνης.
Ο κλάδος μας δεν μπορεί να περιορίζεται σε διαπιστώσεις.
Χρειάζεται:
Τώρα: • θεσμοθέτηση επαρκών οργανικών θέσεων • εξειδίκευση στην Ογκολογική Φαρμακευτική • υποχρεωτική παρουσία φαρμακοποιού σε κάθε μονάδα κυτταροστατικών • επενδύσεις σε υποδομές και αυτοματοποίηση • συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων πολιτικής υγείας • ενεργή επαγγελματική συσπείρωση και επιστημονική εκπροσώπηση
Γιατί αν δεν διεκδικήσουμε εμείς τον ρόλο μας, θα τον αποφασίσουν άλλοι για εμάς — χωρίς εμάς.
Και τότε, ο χαμένος δεν θα είναι ο κλάδος, αλλά ο ασθενής και το Εθνικό Σύστημα Υγείας.
⸻
Ένα μήνυμα καθαρό
Η ογκολογική φροντίδα δεν είναι χώρος για «πρόχειρες λύσεις» και «πολυεργαλεία».
Είναι χώρος επιστημονικής ευθύνης.
Και ο Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση ασφάλειας.
Σήμερα, λοιπόν, τιμούμε τους ασθενείς. Αλλά ταυτόχρονα δεσμευόμαστε:
👉 να σηκώσουμε τον κλάδο ψηλότερα 👉 να μιλήσουμε πιο δυνατά 👉 να διεκδικήσουμε ό,τι αξίζει στους ασθενείς μας
Γιατί στο τέλος της ημέρας, το σύνθημα δεν είναι επικοινωνιακό.
Είναι καθήκον:
Together for every patient.
Μαζί. Με επιστήμη. Με ευθύνη. Με φαρμακοποιούς στην πρώτη γραμμή.
🎗️ World Cancer Day
The Hospital Pharmacist on the Front Line of Safety – Greek Hospital Pharmacy at a Moment of Responsibility
Every year, on February 4th, the global community marks World Cancer Day, an initiative led by the Union for International Cancer Control (UICC), reminding us that cancer is not merely a disease.
It is an ongoing struggle for dignity, equity, and access to safe and effective treatment.
Yet behind every treatment protocol, behind every cytotoxic preparation, behind every individualized dose delivered to a patient, there is an invisible but absolutely critical safeguard:
the Hospital Pharmacist.
And without this professional, there is simply no safe oncology care.
The pharmacist is not a “support role” — but a guarantee of life
Oncology treatment represents one of the most complex and high-risk areas of modern medicine:
narrow therapeutic windows highly toxic agents individualized dosing absolute precision requirements zero tolerance for error
Within this environment, the hospital pharmacist:
✔ validates prescriptions and dosing
✔ prevents interactions and medication errors
✔ compounds cytotoxic preparations under controlled GMP/Annex 1 conditions
✔ ensures traceability and quality assurance
✔ protects staff and the environment from hazardous exposure
✔ actively participates in clinical trials and innovative therapies (CAR-T, ATMPs)
✔ serves as the final safety barrier before medicines reach the patient
In simple terms:
👉 They are the last checkpoint before the irreversible.
Every avoided error, every corrected dose, every identified incompatibility represents a life protected.
These actions may not appear in statistics.
They are visible only in the lives quietly saved.
European standards show the way forward
This role is not theoretical.
It is formally recognized across Europe through organizations such as the European Society of Oncology Pharmacy (ESOP Global), which has long established standards for:
safe compounding practices quality systems professional specialization certified oncology pharmacy services
The international community has already reached a clear conclusion:
without specialized oncology pharmacists, there is no modern cancer care.
And what about Greece?
In Greece, despite persistent staff shortages, limited resources, and chronic understaffing, hospital pharmacists:
sustain cytotoxic compounding units support oncology and hematology reference centers contribute to clinical research introduce automation and robotics apply international standards without proportional institutional recognition
And they often do so:
with fewer professionals, fewer resources, and greater responsibility than should ever be expected.
This is neither sustainable nor fair — especially not for patients.
Greek Hospital Pharmacy at a moment of awakening
World Cancer Day is not merely symbolic.
It is a call to responsibility.
Our profession cannot remain confined to observations and goodwill.
It requires action.
Now we need:
formal establishment of adequate staffing positions specialization in Oncology Pharmacy mandatory pharmacist presence in every cytotoxic unit investments in infrastructure and automation participation in healthcare policy decision-making active professional unity and scientific representation
Because if we do not define our role ourselves,
others will define it for us — without us.
And the one who ultimately loses will not be the profession.
It will be the patient.
A clear message
Oncology care is not a field for improvised solutions or “multi-task substitutes.”
It is a field of scientific responsibility.
The Hospital Pharmacist is not a luxury.
They are a prerequisite for safety.
Today, we honor patients.
But we also commit:
👉 to elevate our profession
👉 to speak more clearly and more decisively
👉 to advocate for what our patients truly deserve
Because in the end, the message is not merely a slogan.
It is a duty:
Together for every patient.
Together with science. With responsibility. With hospital pharmacists on the front line.
Η πρόσφατη δημόσια «απογοήτευση» της αποτυχημένης συνδικαλιστικής ηγεσίας για τις προσλήψεις νοσοκομειακών φαρμακοποιών θα μπορούσε να προκαλέσει συμπάθεια — αν δεν προκαλούσε οργή και αγανάκτηση.
Γιατί υπάρχει κάτι βαθιά παράδοξο, στα όρια της διαστροφής, στο να εμφανίζεται «αγανακτισμένη» μια ηγεσία που βρίσκεται επί χρόνια στο τιμόνι του κλάδου. Κι αυτό διότι δεν είναι σχολιάστρια, δεν είναι παρατηρήτρια, δεν είναι πολίτης που βλέπει τις εξελίξεις από τον καναπέ.
Είναι — υποτίθεται — η εκπρόσωπος. Κι όταν η εκπρόσωπος δηλώνει συνεχώς «απογοητευμένη», αυτό δεν είναι θέση.
Είναι ομολογία αποτυχίας
—————
Τα αποτελέσματα της πολυετούς συνδικαλιστικής απραξίας, καθώς επίσης και των διαλυτικών πρακτικών, μιλούν πιο δυνατά από τις ανακοινώσεις
Η πραγματικότητα στα νοσοκομεία είναι ωμή και δεν επιδέχεται ερμηνείας για τον υπαίτιο της κατάστασης:
– Φαρμακεία με έναν άνθρωπο για τα πάντα,
– Νοσοκομεία χωρίς καν φαρμακοποιό,
– Καμία οργανωμένη ανάπτυξη clinical pharmacy,
– Καμία στρατηγική για ογκολογικά, GMP, ATMPs,
– Προκηρύξεις με το σταγονόμετρο που δεν καλύπτουν ούτε τα στοιχειώδη.
Κι όμως, η ηγεσία του κλάδου συνεχίζει να ποζάρει σε συναντήσεις και να εκδίδει δελτία τύπου, σαν να πρόκειται για πολιτιστικό σύλλογο και όχι για επιστημονικό κλάδο που οφείλει να στηρίζει τη φαρμακευτική ασφάλεια του ΕΣΥ.
Αλλά πως να προλάβουμε να ασχοληθούμε με τα φλέγοντα ζητήματα και τις χρόνιες πληγές του Κλάδου όταν τρέχουμε από βασιλόπιτα σε βασιλόπιτα, από συνέδριο σε συνέδριο, από φωτογράφηση σε φωτογράφηση και από ευρωπαϊκή πρωτεύουσα σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα για συνδικαλιστικές βολτούλες!
Με απλά λόγια: πολλή παρουσία — μηδενική επιρροή
—————-
Η «απογοήτευση» που λέει περισσότερα απ’ όσα νομίζει
Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά το ύφος της διαμαρτυρίας, καταλαβαίνει κάτι πιο αποκαλυπτικό. Το πρόβλημα δεν φαίνεται να είναι απλώς ο μικρός αριθμός θέσεων.
Η πραγματική ενόχληση μοιάζει να είναι αλλού:
– Ότι οι θέσεις δεν κατανεμήθηκαν εκεί που θα εξυπηρετούσαν τοπικές ισορροπίες και προσωπικές επιρροές.
– Ότι η διαδικασία έγινε θεσμικά και κεντρικά.
– Ότι δεν υπάρχει πλέον το περιθώριο «υποδείξεων», «διευθετήσεων» και άτυπων παρεμβάσεων.
Με άλλα λόγια: όχι η έλλειψη προσλήψεων, αλλά η έλλειψη ελέγχου πάνω στις προσλήψεις είναι η πραγματική αιτία της «απογοήτευσης»!
———————-
Εκεί ακριβώς βρίσκεται όλη η διαφορά
Γιατί όταν ο συνδικαλισμός μετατρέπεται σε μηχανισμό διαχείρισης μικροεξουσίας — ποιος πάει πού, ποιος «βολεύεται», ποιος «είναι δικός μας» —
Τότε η μάχη δεν δίνεται για τον κλάδο. Δίνεται για την επιρροή.
Και αυτό δεν λέγεται διεκδίκηση – Λέγεται πελατειακή νοοτροπία.
—————
Η ηγεσία που έγινε διαχειριστής στασιμότητας
Ένας σοβαρός συνδικαλιστικός εκπρόσωπος που μάλιστα αυτοσυστήνεται ως «θεσμός», επιβάλλει οργανικές θέσεις, προτείνει νομοθετικές ρυθμίσεις, τεκμηριώνει μελέτες στελέχωσης, πιέζει θεσμικά, διεκδικεί πόρους!
Εδώ τι είδαμε;
Χρόνια ανακοινώσεων, χρόνια «συναντήσεων», χρόνια υποσχέσεων.
Και στο τέλος… μια ανακοίνωση «απογοήτευσης»!
—————
Αν μετά από τόσα χρόνια το μόνο που μπορείς να προσφέρεις είναι απογοήτευση, τότε δεν είσαι λύση.
Είσαι μέρος του προβλήματος!
Όταν ένας κλάδος παραμένει υποστελεχωμένος για δεκαετίες, όταν οι νέοι φαρμακοποιοί φεύγουν, όταν τα νοσοκομεία λειτουργούν οριακά, η ευθύνη δεν είναι αφηρημένη – έχει ονόματα και θητείες.
Γιατί η αποτυχία, όταν επαναλαμβάνεται επί χρόνια, δεν είναι ατυχία.
– Είναι επιλογή.
– Είναι μοντέλο.
– Είναι καρέκλα.
Και κάποια στιγμή, η καρέκλα πρέπει να αδειάζει και όχι απλώς να εκδίδει ανακοινώσεις!
Όταν, λοιπόν, η ηγεσία των νοσοκομειακών φαρμακοποιών μιλά για «απογοήτευση» σχετικά με τις ελάχιστες προκηρύξεις θέσεων, στην πραγματικότητα δεν περιγράφει μια ατυχία της συγκυρίας.
Ομολογεί μια πολυετή αποτυχία.
Δεν έλειψαν οι ευκαιρίες. Έλειψε η ικανότητα.
Τα δημόσια νοσοκομεία λειτουργούν οριακά.
Φαρμακεία:
με έναν φαρμακοποιό για εκατοντάδες κλίνες, χωρίς κλινική φαρμακευτική, χωρίς ογκολογική εξειδίκευση, χωρίς GMP υποδομές, χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό για ATMPs, κυτταροστατικά, κλινικές μελέτες.
Κι όμως, επί χρόνια:
δεν υπήρξε σοβαρό θεσμικό σχέδιο στελέχωσης, δεν κατατέθηκε τεκμηριωμένο εθνικό πλάνο, δεν διεκδικήθηκαν οργανικές θέσεις με στοιχεία, δεν ασκήθηκε πραγματική πολιτική πίεση.
Αντί για αυτά, είδαμε φωτογραφίες, ημερίδες, χαιρετισμούς και «δημόσιες σχέσεις».
Ο κλάδος όμως δεν χρειάζεται δημόσιες σχέσεις.
Χρειάζεται δημόσια πολιτική.
Το πρόβλημα δεν είναι οι λίγες θέσεις. Είναι η ανυπαρξία στρατηγικής.
Οι λίγες προκηρύξεις δεν είναι το αίτιο.
Είναι το σύμπτωμα.
Γιατί όταν ένας κλάδος:
δεν έχει τεκμηριωμένη παρουσία στα κέντρα λήψης αποφάσεων, δεν έχει ενιαία φωνή, δεν παράγει προτάσεις πολιτικής, δεν παρουσιάζει δεδομένα κόστους–οφέλους, δεν συνδέει την παρουσία του με ασφάλεια ασθενών και εξοικονόμηση πόρων,
τότε το κράτος απλώς τον αγνοεί.
Και σωστά τον αγνοεί.
Το κράτος ακούει μόνο όποιον μιλά με σχέδιο.
Όχι όποιον διαμαρτύρεται εκ των υστέρων.
Η «απογοήτευση» είναι πολυτέλεια για όσους δεν έκαναν τη δουλειά τους
Δεν μπορείς:
να απουσιάζεις από τη διαβούλευση, να μην έχεις καταθέσει τεχνικές προτάσεις, να μην έχεις απαιτήσει οργανισμούς θέσεων, να μην έχεις συμμαχίες με διοικήσεις και επιστημονικούς φορείς,
Η συνεχής επανεκλογή της ίδιας ηγεσίας στον κλάδο θυμίζει εκείνον τον πολιτικό αρχηγό που θριαμβεύει στις εσωκομματικές κάλπες -ξανά και ξανά- την ίδια ώρα που το κόμμα του συρρικνώνεται, απαξιώνεται και χάνει κάθε κοινωνική επιρροή.
Κερδίζει τις καρέκλες.
Χάνει την πραγματικότητα.
Θα συνεχίσει να επανεκλέγεται μέχρι να καταλάβει ότι δεν τραβάει; Πιθανότατα! Αν του έχει μείνει βέβαια κόμμα…
Αυτό ακριβώς συμβαίνει και σε εμάς.
Οι «εκλογικές επιτυχίες» δεν αποτελούν ένδειξη αποδοχής.
Αποτελούν ένδειξη ελέγχου μηχανισμού.
Όταν ψηφίζει πάντα ο ίδιος στενός κύκλος, όταν οι συσχετισμοί είναι προκαθορισμένοι και όταν η ανανέωση αντιμετωπίζεται ως απειλή, τότε δεν μιλάμε για δημοκρατία.
Μιλάμε για αναπαραγωγή εξουσίας.
Η σημερινή διοίκηση δεν διοικεί για να προχωρήσει τον κλάδο.
Διοικεί για να διατηρείται.
Και γύρω της έχει συγκροτηθεί ένας σκληρός πυρήνας στήριξης.
Όχι άνθρωποι με όραμα.
Αλλά άνθρωποι με συμφέρον.
Στελέχη που επί χρόνια κατέχουν θέσεις, ρόλους και μικροεξουσίες, γνωρίζοντας ότι σε ένα πραγματικά ανοιχτό και αξιοκρατικό περιβάλλον δεν θα είχαν καμία νομιμοποίηση να παραμείνουν.
Γι’ αυτό και υπερασπίζονται λυσσαλέα το υπάρχον καθεστώς.
Όχι γιατί πιστεύουν σε αυτό.
Αλλά γιατί φοβούνται την επόμενη μέρα.
Η στήριξή τους δεν είναι πολιτική.
Είναι στήριξη αυτοπροστασίας.
Δεν είναι συλλογικότητα.
Είναι σύμπραξη επιβίωσης.
Κάθε στασιμότητα, κάθε χαμένη ευκαιρία, κάθε απουσία του κλάδου από τις μεγάλες αποφάσεις για το ΕΣΥ, έχει ονοματεπώνυμο:
την εμμονή στην καρέκλα και την άρνηση της ανανέωσης.
Ο κλάδος των Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών διαθέτει γνώση, επιστημονικό κύρος και νέους ανθρώπους με ικανότητες.
Αυτό που δεν διαθέτει είναι ηγεσία αντάξιά τους.
Και όσο η διοίκηση μετρά «σίγουρες ψήφους» αντί για πραγματικά αποτελέσματα, το μόνο που θα αυξάνεται είναι η απαξίωση.
Το πρόβλημα πλέον δεν είναι η ανεπάρκεια.
Είναι η προσκόλληση στην εξουσία.
Και αυτή είναι πάντα το τελευταίο στάδιο πριν την πλήρη παρακμή.
Όταν το συνδικαλιστικό τσίρκο κοιμάται τον ύπνο του δικαίου, ο Κλάδος συνεχίζει να κάνει βήματα μπροστά αφού τον τραβάνε οι εξελίξεις από μόνες τους!!!
📌 Τι είναι το ΦΕΚ Β’ 230/22-01-2026, ΚΥΑ Δ3(α) 52922/2025
Στόχος: Απλούστευση & επιτάχυνση υπογραφής συμβάσεων και οικονομικής διαχείρισης:
Κλινικών δοκιμών με φάρμακα Μη παρεμβατικών μελετών με φάρμακα Κλινικής έρευνας με ιατροτεχνολογικά Μελετών επιδόσεων IVD Ερευνητικών εργασιών χωρίς φάρμακα/ΙΤ/IVD
1️⃣ Υπογραφή σύμβασης χωρίς ΔΣ & Επιστημονικό Συμβούλιο
Ο νόμιμος εκπρόσωπος του νοσοκομείου υπογράφει εντός 5 εργάσιμων μετά την έγκριση ΕΟΦ. Καταργείται η υποχρέωση προηγούμενης απόφασης ΔΣ/Επιστημονικού Συμβουλίου. Τεράστια αποσυμφόρηση.
2️⃣ Ενιαία πρότυπα – τέλος στα «δικά μας έντυπα»
Υποχρεωτικά πρότυπα συμβάσεων & εντύπων (Παραρτήματα Α–Δ). Επιτρέπονται μόνο πρόσθετοι όροι που δεν συγκρούονται. Κόβονται οι «δημιουργικές» ερμηνείες νοσοκομείων.
3️⃣ Αυστηρά deadlines (με πειθαρχικές κυρώσεις)
Στάδιο
Προθεσμία
Υπογραφή από Νοσοκομείο
5 εργάσιμες
Υπογραφή από ΕΛΚΕ/ΕΛΚΕΑ
8 εργάσιμες
Αποστολή στον Ερευνητή
2 εργάσιμες
❗ Αν καθυστερήσουν → πειθαρχικές ποινές (επίπληξη, πρόστιμο).
4️⃣ Ηλεκτρονικές υπογραφές = πλήρως αποδεκτές
Υπογραφές τύπου eIDAS qualified. Τέλος στο «φέρ’ το με σφραγίδα μπλε».
💰 Οικονομικά – εδώ έχει πολύ ζουμί
🔹 Ενιαία παρακράτηση
5% υπέρ ΕΛΚΕ / ΕΛΚΕΑ 15% υπέρ Νοσοκομείου (από τις αμοιβές ερευνητών)
➡️ Αν δεν υπάρχουν αμοιβές:
Το 15% υπολογίζεται επί όλου του προϋπολογισμού Καταβάλλεται απευθείας στο νοσοκομείο
🔹 Ποιος πληρώνει τι
ΌΛΟ το κόστος λόγω κλινικής δοκιμής → χορηγός νοσηλεία εργαστηριακά / διαγνωστικά φαρμακευτική δαπάνη επιπλοκές
Τα φάρμακα μπορούν να παραγγέλλονται από το φαρμακείο του νοσοκομείου και να αποζημιώνονται από τον χορηγό 👉 Σημαντική θεσμική αναβάθμιση ρόλου φαρμακείου.
☐ Τελική απογραφή φαρμάκων ☐ Επιστροφή ή καταστροφή (με πρακτικό) ☐ Οριστική οικονομική εκκαθάριση ☐ Αρχειοθέτηση φακέλου μελέτης
🧠 ΣΗΜΕΙΩΣΗ – ΚΡΙΣΙΜΟ
Το ΦΕΚ κατοχυρώνει ρητά ότι:
τα φάρμακα της μελέτης μπορούν και πρέπει να περνούν από το φαρμακείο, η φαρμακευτική δαπάνη βαρύνει τον χορηγό, το φαρμακείο είναι θεσμικός κόμβος, όχι “βοηθητικός”.
Ζήτημα ασφάλειας ασθενούς, ισότιμης πρόσβασης και ορθής φαρμακευτικής πρακτικής
Η διάθεση του φαρμάκου nirmatrelvir/ritonavir στην Ελλάδα έχει περιοριστεί στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και στα νοσοκομειακά φαρμακεία.
Η επιλογή αυτή αποκλίνει ουσιωδώς από την πρακτική που ακολουθείται σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης και σε όλα τα αγγλοσαξονικά συστήματα υγείας, όπου η χορήγηση γίνεται κατά κύριο λόγο από τα φαρμακεία της κοινότητας.
Η απόκλιση αυτή δεν είναι απλώς οργανωτική· είναι κλινική και ασθενοκεντρική.
– Σαφή προφορική εκπαίδευση και επιβεβαίωση κατανόησης.
Η αποστολή με courier: πρακτική επισφαλής
Η αποστολή του φαρμάκου στον ασθενή μέσω courier:
– Αποσυνδέει τη χορήγηση από τη φαρμακευτική συμβουλευτική
– Μετατρέπει τη θεραπεία σε απρόσωπη παράδοση δέματος
– Αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένης λήψης, αλληλεπιδράσεων και μη συμμόρφωσης.
Ιδίως όταν η παράδοση δεν συνοδεύεται από επίσημα, εγκεκριμένα, απλοποιημένα έντυπα εκπαίδευσης ασθενούς, η πρακτική αυτή υπονομεύει την ίδια τη θεραπευτική αξία του φαρμάκου.
Το φαρμακείο της γειτονιάς ως φυσικός φορέας διάθεσης
Το φαρμακείο της κοινότητας προσφέρει:
– Άμεση πρόσβαση (χωρίς μετακινήσεις σε νοσοκομεία ή κεντρικές δομές)
– Ταχύτητα έναρξης θεραπείας
– Συνεχή επικοινωνία για απορίες ή ανεπιθύμητες ενέργειες,
– Γνώση του ασθενούς και του ιστορικού του στην πράξη.
Αυτό δεν είναι ιδεολογική επιλογή. Είναι βασική αρχή ασφάλειας και συνέχειας φροντίδας.
Στο NHS, η πρόσβαση σε αντι-ιικές θεραπείες COVID-19 ενσωματώνει κοινοτικά φαρμακεία ως κανάλι διάθεσης, με έμφαση στην ταχεία πρόσβαση και τη φαρμακευτική συμβουλευτική.
Μέσω του Pharmaceutical Benefits Scheme (PBS), οι επιλέξιμοι ασθενείς λαμβάνουν το φάρμακο από το τοπικό τους φαρμακείο, με συνταγή και καθιερωμένη φαρμακευτική καθοδήγηση.
Τα κοινοτικά φαρμακεία αποτελούν βασικό κρίκο στην αλυσίδα πρόσβασης· σε ορισμένες επαρχίες οι φαρμακοποιοί έχουν και διευρυμένο κλινικό ρόλο για την έναρξη της θεραπείας.
Η διάθεση του αντί-ιικού φαρμάκου πραγματοποιείται από κοινοτικά φαρμακεία, με σαφές επιχειρησιακό πλαίσιο και αποζημίωση μέσω των community drug schemes.
Τα retail/community pharmacies διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο (“test-to-treat”), παρέχοντας άμεση πρόσβαση και φαρμακευτική αξιολόγηση.
Κοινός παρονομαστής:
η πολιτεία επιλέγει το φαρμακείο της γειτονιάς όχι για ευκολία, αλλά για ασφάλεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Η επιμονή σε περιορισμένα κανάλια διάθεσης και η κανονικοποίηση της αποστολής με courier:
– Δημιουργεί καθυστερήσεις
– Αυξάνει τον κίνδυνο φαρμακευτικών σφαλμάτων
-Ππαράγει ανισότητες πρόσβασης, ιδίως για ευάλωτους ή απομακρυσμένους ασθενείς.
Δεν πρόκειται για τεχνική λεπτομέρεια· πρόκειται για υποβάθμιση της φαρμακευτικής φροντίδας.
Πρόταση θεσμικής λύσης (ρεαλιστική και άμεσα εφαρμόσιμη)
Μεταφορά του κύριου όγκου διάθεσης στα φαρμακεία της κοινότητας, με σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο.
Υποχρεωτική ελάχιστη φαρμακευτική συμβουλευτική πριν την παράδοση (έλεγχος αλληλεπιδράσεων, δοσολογία, “teach-back”).
Εθνικό, εγκεκριμένο έντυπο εκπαίδευσης ασθενούς (απλή γλώσσα, εικόνες), υποχρεωτικά σε κάθε διάθεση.
Διατήρηση νοσοκομειακών/ΕΟΠΥΥ καναλιών ως συμπληρωματικών, όχι αποκλειστικών.
Συμπέρασμα
Η διάθεση του Paxlovid από το φαρμακείο της γειτονιάς δεν είναι παραχώρηση. Είναι απαίτηση ασφάλειας, αποτελεσματικότητας και σεβασμού προς τον ασθενή.
Η διεθνής εμπειρία είναι σαφής.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν πρέπει να αλλάξει το μοντέλο στην Ελλάδα, αλλά πόσο ακόμη θα καθυστερήσει η προφανής θεσμική προσαρμογή.
Dispensing nirmatrelvir/ritonavir through the neighborhood pharmacy
A matter of patient safety, equitable access, and sound pharmaceutical practice
In Greece, dispensing of nirmatrelvir/ritonavir has been restricted to EOPYY pharmacies and hospital pharmacies. This choice diverges substantially from practice across much of Europe and in Anglo-Saxon health systems, where access is primarily provided through community (neighborhood) pharmacies. The divergence is not merely administrative; it is clinical and patient-centered.
nirmatrelvir/ritonavir is not “just another pill”
This therapy involves:
a specific dosing regimen (combination tablets, morning–evening), a significant burden of drug–drug interactions (CYP3A; cardiovascular, anticoagulant, psychiatric agents), a narrow time window for initiation (within a few days of symptom onset).
Safe use requires an active pharmacist role at the point of dispensing: interaction screening, dose confirmation (including renal adjustment where indicated), clear verbal counseling, and confirmation of patient understanding.
Courier delivery: an inherently unsafe practice
Delivering the medicine to patients by courier:
disconnects dispensing from pharmaceutical counseling, turns treatment into an impersonal parcel delivery, increases the risk of incorrect use, interactions, and non-adherence.
When delivery is not accompanied by official, approved, patient-friendly educational materials, the practice undermines the very therapeutic value of the medicine.
The neighborhood pharmacy as the natural point of care
Community pharmacies provide:
immediate access (no travel to hospitals or central facilities), speed of treatment initiation, ongoing communication for questions or adverse effects, practical knowledge of the patient and medication history.
This is not ideology. It is a core principle of safety and continuity of care.
What applies internationally — real-world examples
Within the NHS, access to COVID-19 antivirals integrates community pharmacies as a dispensing channel, prioritizing rapid access and pharmacist counseling.
Under the Pharmaceutical Benefits Scheme (PBS), eligible patients receive nirmatrelvir/ritonavir from their local community pharmacy, with prescription and structured pharmacist guidance.
Retail/community pharmacies play a central role (e.g., “test-to-treat”), ensuring rapid access and pharmacist-led assessment.
Common denominator: policymakers choose the neighborhood pharmacy not for convenience, but for safety, speed, and effectiveness.
What this means for Greece
Persisting with restricted channels and normalizing courier delivery:
creates delays, raises the risk of medication errors, produces inequities in access, especially for vulnerable or remote populations.
This is not a technical footnote; it is a downgrading of pharmaceutical care.
A realistic, immediately applicable institutional solution
Shift the primary dispensing volume to community pharmacies, under a clear regulatory framework. Mandate a minimum pharmacist counseling bundle prior to handover (interaction check, dosing, teach-back). Introduce a national, approved patient education leaflet (plain language, visuals), mandatory with every dispensing. Retain hospital/EOPYY channels as complementary, not exclusive.
Conclusion
Dispensing nirmatrelvir/ritonavir through the neighborhood pharmacy is not a concession. It is a requirement for safety, effectiveness, and respect for patients.
International experience is unequivocal. The question is no longer whether Greece should adapt its model, but how much longer the obvious institutional adjustment will be delayed.
Σύμφωνα με τον Remington: The Science and Practice of Pharmacy, η Φαρμακευτική δεν είναι βοηθητική δραστηριότητα ούτε τεχνικό επάγγελμα.
Είναι η Τέχνηκαι η Επιστήμη της ανάπτυξης, παρασκευής και ορθής χρήσης συστημάτων χορήγησης που κατανέμουν βιολογικά δραστικές ουσίες στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την πρόληψη και τη θεραπεία των νόσων.
Η φαρμακευτική επιστήμη καλύπτει όλο το φάσμα του φαρμάκου:
από την απομόνωση και τη σύνθεση της δραστικής ουσίας, τη φαρμακολογική και τοξικολογική της δράση, τη σταθερότητα, την ποιοτική διασφάλιση και τη χημική ανάλυση, έως τη διακίνηση, φύλαξη και ασφαλή χρήση της στον ασθενή.
Από αυτή τη θεμελιώδη επιστημονική πραγματικότητα προκύπτει ένα αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα:
Ο Φαρμακοποιός είναι ο Επιστήμονας του φαρμάκου.
Ο φαρμακοποιός δεν είναι εκτελεστικό όργανο, δεν είναι διοικητικός υπάλληλος, δεν είναι «πολυεργαλείο» που μπορεί να αποδομείται και να επανασυναρμολογείται ανάλογα με τις εκάστοτε οργανωτικές και λοιπές σκοπιμότητες…
Είναι ο μοναδικός επιστήμονας με ολιστική εκπαίδευση σε κάθε επιστημονική, τεχνική και κλινική πτυχή του φαρμάκου.
Είναι ο αυθεντικός drug expert.
Υπάρχουν ασφαλώς και άλλοι επαγγελματίες υγείας που σχετίζονται με το φάρμακο.
Ο ιατρός το συνταγογραφεί και εστιάζει στη φαρμακολογία και την τοξικολογία.
Ο νοσηλευτής το χορηγεί, εφαρμόζοντας το θεραπευτικό σχήμα.
Κανείς όμως από αυτούς δεν φέρει τη συνολική επιστημονική ευθύνη του φαρμάκου.
Η γνώση του φαρμάκου στο σύνολό της —από το μόριο έως τον ασθενή— αποτελεί αποκλειστική επιστημονική αρμοδιότητα του φαρμακοποιού.
Και γι’ αυτό ακριβώς, ο φαρμακοποιός έχει όχι μόνο το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να συμβουλεύει όλους τους εμπλεκόμενους: ιατρούς, λοιπούς επιστήμονες υγείας και ασθενείς.
Κάθε απόπειρα υποβάθμισης του ρόλου αυτού, είτε μέσω θεσμικών παραλείψεων, είτε μέσω σύγχυσης αρμοδιοτήτων, είτε μέσω της επικίνδυνης θεωρίας του «φαρμακοποιού-πολυεργαλείου», δεν είναι απλώς επαγγελματική αυθαιρεσία.
Είναι επιστημονική στρέβλωση και απειλή για τη δημόσια υγεία.
Διότι κανένα άλλο επάγγελμα υγείας δεν διαθέτει το εύρος, το βάθος και τη συνοχή του προγράμματος σπουδών της Φαρμακευτικής Επιστήμης, όπως αυτό έχει τεκμηριωθεί εδώ και δεκαετίες στη διεθνή βιβλιογραφία.
(Remington: The Science and Practice of Pharmacy, Introduction to the Pharmaceutical Sciences, 17th Edition, Κεφάλαιο 1, σελ. 3)
Αφού επί χρόνια απέτυχαν παταγωδώς να υπερασπιστούν τη νοσοκομειακή φαρμακευτική και την τριτοβάθμια περίθαλψη, οι γνωστοί αποτυχημένοι συνδικαλιστικοί μηχανισμοί των Αθηνών επιχειρούν τώρα να επανεμφανιστούν ως «στρατηγικοί συνομιλητές» για το μέλλον της υγείας. Με νέο περιτύλιγμα, ίδιες πρακτικές και την ίδια επικίνδυνη αποσύνδεση από την πραγματικότητα των νοσοκομείων.
Πρόκειται για θεσμική προσβολή της νοημοσύνης όσων εργάζονται καθημερινά στο ΕΣΥ.
Οι ίδιοι άνθρωποι που:
δεν συγκρούστηκαν ποτέ σοβαρά με τα ασφαλιστικά ταμεία όταν αυτά μετέτρεψαν τη φαρμακευτική φροντίδα σε εργαλείο δημοσιονομικής ακροβασίας, δεν διεκδίκησαν οργανικές θέσεις, εξειδίκευση και επιστημονική αυτονομία για τα νοσοκομειακά φαρμακεία, δεν υπερασπίστηκαν την ασφάλεια ασθενών και προσωπικού όταν η υποστελέχωση έγινε κανονικότητα,
έρχονται σήμερα να μιλήσουν για «σχεδιασμό ανθρώπινου δυναμικού υγείας» και για την πρωτοβάθμια φροντίδα. Σαν να μην έχει προηγηθεί τίποτα. Σαν να μην έχουν αφήσει πίσω τους ένα απολύτως μετρήσιμο αποτύπωμα εγκατάλειψης.
Αυτό δεν είναι όραμα.
Είναι απόπειρα διαφυγής από την ευθύνη.
Η νοσοκομειακή φαρμακευτική δεν κατέρρευσε τυχαία. Υποβαθμίστηκε συστηματικά, με τη σιωπηρή ανοχή ή την πλήρη αδράνεια εκείνων που όφειλαν θεσμικά να τη θωρακίσουν. Παραδόθηκε:
στη λογική της «δαπάνης» αντί της φροντίδας, σε αποσπασματικές πολιτικές χωρίς επιστημονικό πυρήνα, σε ρόλους-λάστιχο και σε έναν επικίνδυνο αποεπαγγελματισμό.
Και τώρα, οι ίδιοι φορείς που δεν υπερασπίστηκαν ούτε τα στοιχειώδη, αυτοανακηρύσσονται συνομιλητές για το σύνολο του συστήματος υγείας. Χωρίς απολογισμό. Χωρίς αυτοκριτική. Χωρίς ίχνος ντροπής.
Η πραγματική τους αγωνία δεν είναι το μέλλον της υγείας.
Είναι το μέλλον της δικής τους συνδικαλιστικής επιβίωσης.
Όταν χάνεται η επαφή με τον χώρο που υποτίθεται ότι εκπροσωπείς, όταν η καθημερινότητα των νοσοκομείων σε διαψεύδει, τότε αναζητάς σωσίβιο σε γενικόλογες έννοιες: «διάλογος», «πολιτικές υγείας», «ολιστικές προσεγγίσεις». Λέξεις κενές, που λειτουργούν ως καπνογόνο για να μη συζητηθεί το ουσιώδες: ποιοι ευθύνονται για τη σημερινή κατάσταση.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι η υποκρισία. Είναι η επικινδυνότητα. Διότι άνθρωποι που απέτυχαν να προστατεύσουν έναν κρίσιμο κλάδο του ΕΣΥ φιλοδοξούν να επηρεάσουν τη συνολική αρχιτεκτονική του. Αυτό δεν είναι απλώς αλαζονεία· είναι θεσμικός κυνισμός.
Το ΕΣΥ δεν έχει ανάγκη από άλλες ημερίδες, φωτογραφίες και προσχηματικούς «διαλόγους». Έχει ανάγκη από:
καθαρό απολογισμό, πολιτική ευθύνη με ονοματεπώνυμο, και ανθρώπους που έχουν αποδείξει στην πράξη ότι μπορούν να συγκρουστούν, όχι να συμβιβαστούν.
Όσοι συνέβαλαν —με πράξεις ή παραλείψεις— στην απαξίωση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής, δεν μπορούν να εμφανίζονται ως αρχιτέκτονες του αύριο. Πρώτα οφείλουν να λογοδοτήσουν για το χθες.
Κανένα διεφθαρμένο συνδικαλιστικό σύστημα δεν στέκεται μόνο του.
Για να επιβιώσει χρειάζεται μαριονέτες.
Χρειάζεται πρόθυμους, άφωνους, φοβισμένους ή καιροσκόπους ανθρώπους που έχουν βρει τρόπο να λουφάζουν, στηρίζοντας λυσσαλέα και άκριτα μια σαθρή, αποτυχημένη και επικίνδυνη συνδικαλιστική προεδρία.
Αυτοί δεν είναι απλώς «ουδέτεροι».
Δεν είναι «παρασυρμένοι».
Είναι συνειδητά πιόνια.
Άνθρωποι που βλέπουν:
την αναξιοπρέπεια, την αυθαιρεσία, την υπόγεια δράση, τη γελοιοποίηση του κλάδου,
και παρ’ όλα αυτά χειροκροτούν.
Γίνονται οι ίδιοι σκουπίδια πολιτικής ηθικής, όχι επειδή τους το επιβάλλει κάποιος, αλλά επειδή το επιλέγουν.
Γιατί η επιλογή είναι απλή και ντροπιαστική:
ή αξιοπρέπεια
ή «θεσούλα».
Και αυτοί διάλεξαν τη θεσούλα.
Λειτουργούν σαν πιόνια σκακιού, μετακινούμενα κατά βούληση από ένα προεδρείο που τους χρησιμοποιεί, τους εξευτελίζει και τους πετάει όποτε δεν χρειάζονται.
Το ξέρουν.
Το βιώνουν.
Το καταπίνουν.
Και συνεχίζουν.
Γιατί το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι:
να εμφανίζονται «παράγοντες», να έχουν έναν τίτλο, να λένε έξω ότι «συμμετέχουν», να υπάρχουν σε φωτογραφίες, λίστες, επιτροπές.
Ούτε άποψη.
Ούτε θέση.
Ούτε θάρρος.
Αυτοί οι άνθρωποι κάνουν ακόμα μεγαλύτερο κακό από την ίδια τη διεφθαρμένη ηγεσία.
Γιατί χωρίς αυτούς, η ηγεσία θα κατέρρεε.
Είναι οι χρήσιμοι ηλίθιοι της παρακμής.
Οι σιωπηλοί συνεργοί.
Οι πρόθυμοι στυλοβάτες μιας κατάστασης που όλοι ξέρουν ότι είναι σάπια.
Και μην υπάρχει αυταπάτη:
δεν τους περιφρονεί μόνο ο κλάδος.
Τους περιφρονεί και το ίδιο το προεδρείο που στηρίζουν.
Τους χρειάζεται για ψήφους, για πλειοψηφίες, για αριθμούς.
Όχι για σκέψη.
Όχι για έργο.
Όχι για αξιοπρέπεια.
Η ιστορία τέτοιων τύπων είναι πάντα η ίδια:
μένουν προσκολλημένοι όσο υπάρχει εξουσία, εξαφανίζονται μόλις αυτή καταρρεύσει, και αφήνουν πίσω τους έναν κλάδο πιο κατεστραμμένο απ’ ό,τι τον βρήκαν.
Ας ειπωθεί καθαρά και χωρίς περιστροφές:
Όποιος στηρίζει συνειδητά τη διαφθορά, είναι μέρος της διαφθοράς.
Όποιος καλύπτει την ανεπάρκεια, είναι συνένοχος στην απαξίωση.
Όποιος σιωπά για να κρατήσει καρέκλα, δεν αξίζει να μιλά στο όνομα κανενός κλάδου.
Ένα από τα πιο αποκρουστικά συμπτώματα της παρακμής στη νοσοκομειακή φαρμακευτική είναι η ύπαρξη μιας κάστας συνδικαλιστών–τουριστών.
Ανθρώπων που έχουν μετατρέψει τον συνδικαλισμό σε επάγγελμα, τα συνέδρια σε ταξιδιωτικό πρακτορείο και την «ευρωπαϊκή εκπροσώπηση» σε άλλοθι προσωπικής προβολής.
Τρέχουν από χώρα σε χώρα, από συνέδριο σε συνέδριο, από meeting σε meeting —
όχι για να φέρουν γνώση, πρακτικές ή μεταρρυθμίσεις πίσω στη χώρα,
αλλά για να βγάζουν φωτογραφίες, να μαζεύουν κονκάρδες και να χτίζουν προσωπικό μύθο.
Όταν επιστρέφουν, δεν φέρνουν τίποτα.
Ούτε τεκμηρίωση.
Ούτε προτάσεις.
Ούτε στρατηγική.
Η διεθνής πραγματικότητα σταματά στο boarding pass.
Δεν είναι απλώς ανίκανοι να μεταφέρουν την ευρωπαϊκή εμπειρία στην Ελλάδα.
Είναι επικίνδυνοι, γιατί χρησιμοποιούν το εξωτερικό ως επίφαση κύρους για να επιβάλουν εσωτερικά τη μετριότητά τους.
Και όταν κάποιος συνάδελφος τολμήσει:
να έχει αυτοτελή άποψη, να επικαλεστεί πραγματικές ευρωπαϊκές πρακτικές, να μιλήσει για αξιολόγηση, ρόλους, εξειδίκευση, ευθύνη,
τότε ενεργοποιείται ο υπόγειος μηχανισμός.
Όχι ανοιχτά.
Όχι καθαρά.
Αλλά με τον τρόπο που ξέρουν καλύτερα οι μικροί και οι φοβισμένοι:
ψίθυροι, «πληροφορίες», παρασκηνιακές παρεμβάσεις, υπαινιγμοί, πιέσεις μέσω διοικητικών ή ελεγκτικών μηχανισμών.
Ο στόχος δεν είναι η αντιπαράθεση ιδεών.
Είναι η σιωπή.
Να μάθει ο άλλος «να μη μιλάει».
Να καταλάβει ότι «δεν συμφέρει να ξεχωρίζει».
Να νιώσει ότι «κάποιος τον παρακολουθεί».
Αυτή δεν είναι συνδικαλιστική δράση.
Είναι μαφιόζικη συμπεριφορά χαμηλής έντασης, ντυμένη με θεσμικό μανδύα.
Και ας ειπωθεί ξεκάθαρα:
αυτοί οι άνθρωποι δεν χαίρουν κανενός σεβασμού στο εξωτερικό.
Στην ευρωπαϊκή και διεθνή επιστημονική κοινότητα:
δεν τους παίρνουν στα σοβαρά, δεν τους εμπιστεύονται, δεν τους ακούν.
Είναι γνωστοί όχι για τις θέσεις τους, αλλά για την αδυναμία τους.
Όχι για τις παρεμβάσεις τους, αλλά για την κενότητά τους.
Το όνομά τους —όταν ακούγεται— συνοδεύεται από ειρωνικά χαμόγελα και τη φράση που κανείς δεν λέει δημόσια αλλά όλοι σκέφτονται:
«Μακριά από αυτούς. Είναι επικίνδυνοι και αφερέγγυοι.»
Κι όμως, αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι παριστάνουν τους «θεματοφύλακες του κλάδου» στο εσωτερικό.
Απειλούν, χειραγωγούν, φιμώνουν.
Όχι γιατί είναι ισχυροί —
αλλά γιατί φοβούνται θανάσιμα την έκθεση.
Γιατί ξέρουν ότι αν υπήρχε πραγματική αξιολόγηση:
θα εξαφανίζονταν από τον χάρτη, δεν θα είχαν ρόλο, δεν θα είχαν λόγο, δεν θα είχαν καρέκλα.
Αυτός είναι ο λόγος που πολεμούν κάθε αλλαγή.
Όχι από ιδεολογία.
Από αυτοσυντήρηση.
Και όσο αυτός ο τύπος συνδικαλισμού παραμένει ενεργός,
η νοσοκομειακή φαρμακευτική δεν θα είναι ποτέ ευρωπαϊκή.
Θα είναι απλώς μια κακή απομίμηση, κρατημένη πίσω από ανθρώπους που ταξιδεύουν πολύ
Η κρίση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής στην Ελλάδα δεν είναι τεχνική.
Δεν είναι καν οργανωτική.
Είναι ηθική, θεσμική και βαθιά πολιτισμική.
Και στον πυρήνα της βρίσκεται ένα σάπιο σύμπλεγμα:
η απόλυτη μονιμότητα χωρίς αξιολόγηση, σε πλήρη συνέργεια με έναν διεφθαρμένο, παρασιτικό συνδικαλισμό που λειτουργεί όχι ως εκπροσώπηση, αλλά ως μηχανισμός αλληλοπροστασίας της αδράνειας.
Εδώ και χρόνια, σε ένα περιβάλλον όπου κανείς δεν μετρά το παραγόμενο έργο και κανείς δεν λογοδοτεί γι’ αυτό, έχει παγιωθεί μια σιωπηρή, μόνιμη λευκή απεργία.
Όχι με πανό και συνθήματα — αλλά με συστηματική απουσία από την ουσία της εργασίας.
Άρνηση εκσυγχρονισμού.
Απαξίωση της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης.
Αποστροφή προς κάθε μορφή ευθύνης, εξειδίκευσης ή αξιολόγησης.
Δικαιώματα που θεσπίστηκαν για να προστατεύουν τον εργαζόμενο μετατρέπονται σε εργαλεία κατάχρησης, με τρόπο που αποδιοργανώνει πλήρως τις υπηρεσίες.
Πολυετείς απουσίες χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς επανεκπαίδευση, χωρίς καμία μέριμνα για τη λειτουργική συνέχεια των φαρμακείων.
Το βάρος μεταφέρεται πάντα στους ίδιους: στους ελάχιστους που εξακολουθούν να εργάζονται, να αντέχουν και να κρατούν όρθια την υπηρεσία.
Το πιο ανησυχητικό όμως δεν είναι το παρελθόν. Είναι το παρόν και το μέλλον.
Νεότεροι επαγγελματίες, που θα έπρεπε να αποτελούν φορείς αλλαγής, ενσωματώνονται με εντυπωσιακή ταχύτητα σε μια νοοτροπία ελάχιστης προσπάθειας.
Η λογική είναι απλή και κυνική:
«Δεν αξιολογούμαι, δεν μετακινούμαι, δεν απομακρύνομαι — άρα γιατί να προσπαθήσω;»
Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται ο πιο τοξικός παράγοντας του συστήματος:
ο συνδικαλισμός της παρακμής.
Όχι ο συνδικαλισμός της διεκδίκησης.
Όχι ο συνδικαλισμός της ποιότητας ή της αναβάθμισης του κλάδου.
Αλλά ένας συνδικαλισμός που:
επενδύει συνειδητά στη μετριότητα, στρατολογεί τους αδρανείς, προστατεύει τους ανεπαρκείς, και επιτίθεται σε όποιον παράγει έργο, εκθέτοντας τη σύγκριση.
Οι συνδικαλιστές αυτού του τύπου δεν φοβούνται την κακή διοίκηση.
Τη χρειάζονται.
Χωρίς αξιολόγηση δεν έχουν λόγο ύπαρξης.
Χωρίς μετρήσιμα αποτελέσματα δεν αποκαλύπτεται η γύμνια τους.
Χωρίς αδιαφάνεια δεν μπορούν να διατηρήσουν την εξουσία τους.
Έτσι στήνεται ένας φαύλος κύκλος:
η αδράνεια γεννά συνδικαλιστική προστασία και η συνδικαλιστική προστασία θεσμοθετεί την αδράνεια.
Πρόκειται για συστημική ομηρία:
ομηρία των υπηρεσιών, ομηρία των συναδέλφων που εργάζονται πραγματικά, ομηρία των διοικήσεων που φοβούνται τη σύγκρουση, και τελικά ομηρία ολόκληρου του κλάδου.
Η ειρωνεία είναι ότι αυτός ο συνδικαλισμός εμφανίζεται συχνά ως «προοδευτικός» ή «αγωνιστικός», ενώ στην πράξη λειτουργεί βαθιά αντιδραστικά:
μπλοκάρει κάθε αλλαγή, πολεμά κάθε αξιολόγηση, υπονομεύει κάθε έννοια επαγγελματισμού.
Το αποτέλεσμα είναι μια νοσοκομειακή φαρμακευτική που:
απαξιώνεται κοινωνικά, γελοιοποιείται θεσμικά, και δεν μπορεί να διεκδικήσει ρόλο στον σύγχρονο υγειονομικό χάρτη.
Όσο το σύστημα αυτό παραμένει άθικτο, καμία μεταρρύθμιση δεν θα πετύχει.
Γιατί δεν μπορείς να χτίσεις ποιότητα πάνω στη θεσμοθετημένη μετριότητα
και δεν μπορείς να εκσυγχρονίσεις έναν κλάδο που προστατεύει την ανεπάρκεια ως δικαίωμα.
Η νοσοκομειακή φαρμακευτική δεν χρειάζεται άλλες προσλήψεις χωρίς κριτήρια.
Χρειάζεται ρήξη.
Ρήξη με τον ψευδοσυνδικαλισμό.
Ρήξη με την ατιμωρησία.
Ρήξη με την ιδέα ότι η θέση είναι πιο ιερή από τον ρόλο.
Χωρίς αυτή τη ρήξη, ο κλάδος θα συνεχίσει να βουλιάζει —
Μισός Αιώνας Χαμένος από Συνδικαλιστική Ανεπάρκεια
Καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η αναδιοργάνωση των οργανισμών των νοσοκομείων, αναδεικνύεται με τον πιο ωμό τρόπο η θεσμική αδυναμία των Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών.
Μια αδυναμία που δεν προέκυψε τυχαία, δεν επιβλήθηκε από καμία κυβέρνηση και δεν προέκυψε από την υποβάθμιση του ρόλου του φαρμακοποιού ως επιστήμονα.
Αντίθετα, αποτελεί το αποτέλεσμα δεκαετιών συνδικαλιστικής ανεπάρκειας, έλλειψης στρατηγικής, απουσίας σοβαρού σχεδίου και παντελούς αδυναμίας να διεκδικηθεί το αυτονόητο: η θεσμική θωράκιση ενός κρίσιμου κλάδου του ΕΣΥ.
Η κραυγαλέα σύγκριση: Κλινική Διατροφή vs Νοσοκομειακό Φαρμακείο
Την ώρα που οι επιστήμονες της Κλινικής Διατροφής κατάφεραν—και σωστά—να κατοχυρώσουν με νόμο:
Αυτοτελές Τμήμα απευθείας υπαγόμενο στη Διοίκηση, Θεσμοθετημένη αναλογία οργανικών θέσεων ανά κλίνες, Σαφή διοικητική οντότητα και επιχειρησιακό ρόλο,
οι Νοσοκομειακοί Φαρμακοποιοί παραμένουν εγκλωβισμένοι:
σε διοικητική υπαγωγή στον εργαστηριακό τομέα, χωρίς διοικητική αυτοτέλεια, χωρίς θεσμική περιγραφή του ρόλου, χωρίς αναλογία προσωπικού, χωρίς δομή που να ανταποκρίνεται στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Η σύγκριση δεν είναι τυχαία.
Αποκαλύπτει τι μπορεί να επιτευχθεί όταν ένας κλάδος έχει συνδικαλιστικό σχέδιο,
και τι συμβαίνει όταν ένας κλάδος δεν έχει καθόλου.
Το υπόδειγμα οργανισμού-φιάσκο: μια χαμένη ευκαιρία
Όταν, μετά από δεκαετίες αδράνειας, οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι αποφάσισαν να προτείνουν ένα “υπόδειγμα οργανισμού νοσοκομείου”, το αποτέλεσμα ήταν αποκαρδιωτικό.
Ένα κείμενο:
πρόχειρα διατυπωμένο, χωρίς επιστημονικά ή ευρωπαϊκά πρότυπα, με σοβαρά διοικητικά λάθη, που δεν θα μπορούσε να σταθεί σε κανένα σύγχρονο οργανισμό υγείας.
Το σοβαρότερο όμως λάθος ήταν η πρόταση για διαβαθμισμένες οργανικές θέσεις στο Νοσοκομειακό Φαρμακείο.
Μια πρόταση που:
δεν υπάρχει σε κανέναν άλλο κλάδο του ΕΣΥ, δεν εφαρμόζεται στους γιατρούς, υπονομεύει μελλοντική στελέχωση, και οδηγεί σε μια μορφή εσωτερικής “κάστας” που κατακερματίζει τον κλάδο.
Αντί να ενισχυθεί το φαρμακείο ως κεντρική υπηρεσία,
το προτεινόμενο μοντέλο το καθιστά πιο αδύναμο και λιγότερο λειτουργικό.
Πενήντα χρόνια χαμένα – χωρίς όραμα, χωρίς στρατηγική, χωρίς αποτέλεσμα
Ενώ ο ρόλος του Νοσοκομειακού Φαρμακείου στο σύγχρονο σύστημα υγείας είναι:
κλινικός, ρυθμιστικός, οικονομικός, τεχνολογικός, κρίσιμος για την ασφάλεια των ασθενών,
ο κλάδος παραμένει θεσμικά αόρατος.
Δεν υπάρχει:
αναγνώριση ευθύνης στη φαρμακοθεραπεία, αυτοτελής διοικητική γραμμή, προστατευτική νομοθεσία, καταγεγραμμένος επαγγελματικός ρόλος, ευρωπαϊκά πρότυπα λειτουργίας ενσωματωμένα στο ΕΣΥ, αναλογία προσωπικού που να αντανακλά τις πραγματικές ανάγκες.
Και όλα αυτά, όχι επειδή ο ρόλος του φαρμακοποιού είναι μικρός.
Αλλά επειδή δεν υπήρξε ποτέ σοβαρή διεκδίκηση.
Η κουλτούρα της αδράνειας
Για χρόνια, η συνδικαλιστική εκπροσώπηση του κλάδου λειτουργούσε με τη λογική:
της ήσσονος προσπάθειας, της απουσίας σύγκρουσης, της επιφανειακής παρουσίας, της μικροπολιτικής επίδειξης, της ενδοσκόπησης και όχι της εξωστρέφειας, της διατήρησης ισορροπιών αντί της διεκδίκησης.
Ο κλάδος πλήρωσε αυτήν την κουλτούρα:
με υποστελέχωση, με επαγγελματική απαξίωση, με έλλειψη ρόλου στον οργανισμό του νοσοκομείου, με απουσία φωνής στα θεσμικά κέντρα λήψης αποφάσεων.
Η αναδιοργάνωση των οργανισμών: τελευταία ευκαιρία ή οριστική ταφόπλακα;
Η τρέχουσα αναδιοργάνωση μπορεί:
είτε να αποτελέσει σημείο μηδέν για έναν πραγματικό επαναπροσδιορισμό του Νοσοκομειακού Φαρμακείου, είτε να σφραγίσει οριστικά την υποβάθμισή του για τις επόμενες δεκαετίες.
Αν ο κλάδος δεν αποκτήσει:
ενιαίο επιστημονικό αφήγημα, διεκδίκησεις βασισμένες σε ευρωπαϊκά πρότυπα, σοβαρή θεσμική εκπροσώπηση, συμμαχίες με κλινικές ειδικότητες, διεκδικητικό λόγο απέναντι στο Υπουργείο,
τότε η κατηφόρα θα συνεχιστεί.
Και τότε, η ιστορία θα είναι αμείλικτη:
δεν έφταιξαν “οι άλλοι” — φταίξαμε εμείς που δεν διεκδικήσαμε.
Επίλογος
Ο Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός είναι ένας από τους πλέον εξειδικευμένους και απαραίτητους επιστήμονες του ΕΣΥ.
Όμως χωρίς θεσμική υποστήριξη, χωρίς στρατηγικό σχέδιο και χωρίς σοβαρή εκπροσώπηση, ο ρόλος του παραμένει ελλιπώς κατοχυρωμένος και συνεχώς υποβαθμιζόμενος.
Ήρθε η ώρα για μια νέα συνδικαλιστική κουλτούρα:
μια κουλτούρα ευθύνης, σοβαρότητας, επιστημονικής τεκμηρίωσης και διεκδίκησης.
Αν ο κλάδος δεν αλλάξει τώρα,
θα παραμείνει 50 χρόνια πίσω σε έναν χώρο που αλλάζει κάθε 5.
Για ένα ασφαλές, τεκμηριωμένο και σύγχρονο φαρμακευτικό σύστημα στο ελληνικό δημόσιο νοσοκομείο
Πρόλογος
Η φαρμακευτική υπηρεσία αποτελεί θεμέλιο λίθο της ασφάλειας, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας κάθε σύγχρονου συστήματος υγείας.
Στην Ελλάδα, το υφιστάμενο μοντέλο είναι υποστελεχωμένο, τεχνικά απαρχαιωμένο και επιστημονικά ανεπαρκές.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ΕΣΥ ευάλωτο, χωρίς τεκμηρίωση, χωρίς κλινική παρακολούθηση, χωρίς σωστή διαχείριση πόρων και χωρίς τις απαραίτητες δικλείδες ασφάλειας για τους ασθενείς.
Η Φαρμακευτική Χάρτα Μεταρρύθμισης ΕΣΥ 2026 θέτει τις αρχές, τις μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις, τα πρότυπα λειτουργίας και τα ορόσημα που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να αποκτήσει φαρμακευτική υπηρεσία αντίστοιχη των προηγμένων ευρωπαϊκών συστημάτων.
I. ΟΡΑΜΑ 2026–2030
Ένα ΕΣΥ όπου:
Η φαρμακευτική υπηρεσία αποτελεί κλινικό, τεχνικό και στρατηγικό εταίρο σε όλον τον θεραπευτικό κύκλο.
Οι ασθενείς λαμβάνουν θεραπείες με ασφάλεια, τεκμηρίωση, συνέπεια και ισότητα.
Οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί λειτουργούν σε περιβάλλον που προάγει την επιστήμη, την εξειδίκευση και την κλινική παρέμβαση.
Το σύστημα εξοικονομεί πόρους μέσω αποτελεσματικών διαδικασιών, ορθολογικής χρήσης και καινοτόμων τεχνολογιών.
II. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Η Χάρτα βασίζεται σε 6 πυλώνες:
Ασφάλεια & Ποιότητα
Κλινική Φαρμακευτική
Υποδομές & Τεχνολογία
Ανθρώπινο Δυναμικό & Εξειδίκευση
Έρευνα & Κλινικές Μελέτες
Διακυβέρνηση, Διαφάνεια & Τεκμηρίωση
III. ΟΙ 6 ΠΥΛΩΝΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ
1. ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΠΟΙΟΤΗΤΑ
Στόχοι
Μείωση λαθών φαρμακοθεραπείας κατά 50% έως το 2030.
Πλήρης συμμόρφωση με EAHP Statements, EU GMP Annex 1 και QuapoS7.
Παρεμβάσεις
Εφαρμογή συστήματος quality management σε όλα τα νοσοκομειακά φαρμακεία. Ρομποτικά συστήματα διαχείρισης & διανομής φαρμάκων. Ηλεκτρονική ιχνηλασιμότητα από την παραγγελία έως τη χορήγηση. Υποχρεωτικό reporting ADRs & medication errors.
2. ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ
Στόχοι
Ένταξη φαρμακοποιού στο σύνολο των ογκολογικών, και παθολογικών τμημάτων και των ΜΕΘ.
Εθνικό δίκτυο κλινικής φαρμακευτικής.
Παρεμβάσεις
Δημιουργία οργανικών θέσεων κλινικής φαρμακευτικής σε όλα τα νοσοκομεία.
Καθιέρωση καθημερινής συμμετοχής σε κλινικούς γύρους.
Ανάπτυξη υπηρεσιών medication reconciliation & therapeutic drug monitoring (TDM).
Ένα σύγχρονο Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν μπορεί να σταθεί όρθιο χωρίς μια βαθιά, ριζική φαρμακευτική επανάσταση.
Όσο η φαρμακευτική υπηρεσία παραμένει ο «τυφλός» του συστήματος, καμία μεταρρύθμιση, όσο καλοπροαίρετη κι αν είναι, δεν έχει πιθανότητα επιτυχίας.
Η σημερινή εικόνα των νοσοκομειακών φαρμακείων είναι αποκαρδιωτική:
Υποστελέχωση σε βαθμό επικινδυνότητας. Οι περισσότεροι φαρμακοποιοί λειτουργούν ως διαχειριστές αποθήκης, χωρίς εξειδίκευση, χωρίς συνεχή επιμόρφωση, χωρίς επίσημο καθηκοντολόγιο.
Ανύπαρκτο τεχνικό και βοηθητικό προσωπικό. Ένα σύστημα που απαιτεί υψηλή τεχνογνωσία λειτουργεί με προσωπικό λιγότερο από το απολύτως ελάχιστο.
Υποδομές άλλης εποχής. Χώροι ακατάλληλοι, χωρίς clean rooms, χωρίς αυτοματοποιημένες μονάδες παραγωγής, χωρίς εξειδικευμένα εργαστήρια για κυτταρικά προϊόντα, προηγμένες θεραπείες, βιολογικούς δείκτες.
Η κλινική φαρμακευτική παραμένει “αόρατη”. Καμία οργανική θέση, καμία θεσμική πρόβλεψη, κανένα ολοκληρωμένο μοντέλο συμμετοχής στις κλινικές ομάδες.
Ανυπαρξία ερευνητικού έργου. Σε μια Ευρώπη που επενδύει στην καινοτομία, τα ελληνικά νοσοκομειακά φαρμακεία μένουν εκτός του οικοσυστήματος των κλινικών μελετών, στερώντας από ασθενείς και σύστημα τεράστια οφέλη.
Αυτό το μείγμα συνιστά ένα καταθλιπτικό κοκτέιλ, που παράγει ανασφάλεια, σπατάλη, αδυναμία τεκμηρίωσης και διαρκή κίνδυνο για τους ασθενείς.
Γιατί δεν αλλάζει τίποτα;
Διότι λείπει η ισχυρή, καθαρή, επιστημονική φωνή που θα απαιτήσει αυτά που η Ευρώπη θεωρεί αυτονόητα.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ζοφερή όταν την επαγγελματική εκπροσώπηση καταλαμβάνουν άνθρωποι χωρίς ουσιαστική γνώση, χωρίς όραμα, χωρίς επάγγελμα ουσιαστικά—μόνο με προσωπικές φιλοδοξίες και πρόθυμη υποταγή σε εξουσία κάθε λογής (πολιτική και οικονομική).
Έτσι, μια κρίσιμη υπηρεσία μένει χωρίς υπεράσπιση, χωρίς διεκδίκηση, χωρίς σχέδιο. Και αυτή η σιωπή κοστίζει στην ασφάλεια, στην ποιότητα θεραπείας και εκατομμύρια ευρώ.
Τι χρειάζεται η Ελλάδα: η Φαρμακευτική Επανάσταση του ΕΣΥ
Καθιέρωση οργανωμένης, πλήρους Φαρμακευτικής Υπηρεσίας σε κάθε νοσοκομείο.
Σύγχρονες υποδομές με πλήρη ψηφιοποίηση και αυτοματοποίηση.
Ρομποτικά συστήματα, ασφαλείς μονάδες παρασκευής, εργαστήρια για CAR-T, ATMPs, κλινικά δείγματα. Ενσωμάτωση στις κλινικές ομάδες.
Ο φαρμακοποιός ως κλινικός επιστήμονας, όχι ως αποθηκάριος.
Συμμετοχή στις κλινικές μελέτες.
Για επιστημονικό έργο, για ανάπτυξη δεξιοτήτων, για ενίσχυση του ίδιου του νοσοκομείου. Θεσμική αναγέννηση της επαγγελματικής εκπροσώπησης. Με πρόσωπα ικανά, αδιάβλητα και με πραγματικό επιστημονικό υπόβαθρο.
«Η Σκιώδης Παραχάραξη της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής»
«Η Εικονική Πραγματικότητα μιας “Ειδικού”: Ένας Κίνδυνος για Όλους»
Οι πρόσφατες φαντασιώσεις περί «καινοτόμων» πρακτικών στη νοσοκομειακή φαρμακευτική, που παρουσιάζονται ως επιτεύγματα ενώ στερούνται κάθε τεκμηρίωσης, δεν αποτελούν συστημικό πρόβλημα.
Αντιθέτως, αποτελούν παρακμιακό προϊόν ενός και μόνο αρρωστημένου εγκεφάλου — μιας αυτοανακηρυγμένης «αυθεντίας» του χώρου (γένους θηλυκού), η οποία με απίστευτη ευκολία μετατρέπει την προσωπική της φαντασία σε «καλή πρακτική» και την παρουσιάζει ως μοντέλο προς μίμηση.
Πρόκειται για μια επικίνδυνη διαστροφή του θεσμικού ρόλου της νοσοκομειακής φαρμακευτικής, καθώς τέτοιου τύπου ατεκμηρίωτες επινοήσεις:
1. Δημιουργούν ψευδές αίσθημα ασφάλειας
Όταν περιγράφονται ανύπαρκτες υποδομές, φανταστικές υπηρεσίες και «ψηφιακές λύσεις» που δεν υφίστανται, καλλιεργείται η εντύπωση ότι τα κρίσιμα προβλήματα έχουν επιλυθεί — ενώ στην πραγματικότητα εντείνονται.
2. Υπονομεύουν την αξιοπιστία των νοσοκομειακών δομών
Η θεσμική σοβαρότητα αντικαθίσταται από επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και αυτοπροβολή.
Αυτό όχι μόνο δεν ενισχύει το ΕΣΥ, αλλά το εκθέτει.
3. Ακυρώνουν τη δουλειά των πραγματικών επαγγελματιών
Οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί που εργάζονται σε υπαρκτές, δύσκολες συνθήκες, με επαγγελματισμό και ευθύνη, υποβαθμίζονται όταν μια φαντασιοπληξία πλασάρεται ως πρότυπο.
4. Εισάγουν επικίνδυνο προηγούμενο για τη δημόσια υγεία
Όταν η πραγματικότητα αντικαθίσταται από αυθαίρετες αφηγήσεις, τότε οι ανάγκες, οι ελλείψεις και τα ρίσκα εξαφανίζονται από τον θεσμικό χάρτη.
Η ασφάλεια των ασθενών δεν εξασφαλίζεται με PowerPoint και αυτοπροβολές.
Συμπέρασμα:
Το πρόβλημα είναι ένα πρόσωπο, μενοοτροπίαθεσμικήςαποδόμησης, που επιχειρεί να παρουσιάσει τη φαντασία ως πραγματικότητα και να την επιβάλει ως «εθνικό πρότυπο».
Η νοσοκομειακή φαρμακευτική απαιτεί:
τεκμηρίωση, σοβαρότητα, συναδελφικότητα, και πλήρη επίγνωση των ευθυνών απέναντι στη δημόσια υγεία.
Όχι προσωπικές εμμονές, όχι μυθοπλασία, όχι αυτοκρατορικές φαντασιώσεις.
Το ζήτημα της κατάντιας του Κλάδου δεν είναι θεσμικό.
Είναι προσωπικό — και προβληματικό.
Οι ευθύνες -ας μη γελιόμαστε- φέρουν τα ονοματεπώνυμα όλων εκείνων που σιωπούν και γυρνάνε την πλάτη στο πρόβλημα.
Όμως οι ευθύνες κυρίως ταυτίζονται με όλα εκείνα τα υποκείμενα που συστηματικά δρουν υπογείως και σκιωδώς, στηρίζοντας με νύχια και με δόντια μια άκρως προβληματική κατάσταση η οποία υφίσταται τα 15 τελευταία χρόνια, ελπίζοντας ότι όσο κρατάνε μια μαριονέτα στο θρόνο οι διάφορες μούμιες-Μπάρμπη θα συνεχίζουν να αλωνίζουν ανενόχλητα σε βάρος της αξιοπιστίας του Κλάδου.
Η νοσοκομειακή φαρμακευτική δεν χρειάζεται «πρωτοβουλίες» που γεννιούνται σε παραλήρημα αυτοπροβολής.
Η «πρωτοβουλία» αυτή παρουσιάζεται περίπου ως το νέο θαύμα του Γαλατικού Χωριού: ένα νοσοκομειακό φαρμακείο το οποίο —εν μέσω ελλείψεων, υποστελέχωσης, χαοτικών διαδικασιών και ουρών μέχρι το πεζοδρόμιο— ξαφνικά μεταμορφώθηκε σε συνδυασμό Amazon Pharmacy, Ερυθρού Σταυρού, NASA logistics και Uber Health.
Μιλάμε για τόσο άρτια οργάνωση που πραγματικά απορεί κανείς πώς δεν έχει γραφτεί ακόμα case study στο New England Journal of Magical Hospital Pharmacy.
Σύμφωνα με την περιγραφή, δημιουργήθηκε:
μια «ψηφιακή πλατφόρμα» (που κανείς δεν είδε, δεν άκουσε, δεν χρησιμοποίησε), ένα «σύστημα υποστήριξης ασθενών» (οι ασθενείς βέβαια μάλλον το ψάχνουν ακόμα), και μια «πιλοτική τηλεφαρμακευτική» (πιλοτική υπό την έννοια ότι μοιάζει με πιλότο σειράς που δεν πήρε ποτέ έγκριση για κανονική προβολή).
Επιπλέον, υποτίθεται πως σε περίοδο γενικευμένων ελλείψεων το φαρμακείο έσωζε την κατάσταση πανελλαδικά, λες και λειτουργούσε ως το κεντρικό διαστημικό command center μιας χώρας που παράγει φάρμακα με 3D printers στο υπόγειο.
Και το καλύτερο: όλο αυτό παρουσιάζεται ως «πρότυπο μοντέλο» που μπορεί να εφαρμοστεί παντού.
Φυσικά — όπως όλα τα θεωρητικά μοντέλα που υπάρχουν μόνο σε φυλλάδια βραβείων και σε powerpoints με χαρούμενα εικονίδια.
Με λίγα λόγια, έχουμε ένα κείμενο που περιγράφει όχι ένα πραγματικό νοσοκομειακό φαρμακείο, αλλά μια εναλλακτική πραγματικότητα όπου:
οι ελλείψεις λύνονται με «καλές προθέσεις», τα logistics λειτουργούν με τηλεπάθεια, και η καθημερινή λειτουργία δεν έχει καμία σχέση με αυτό που συμβαίνει στα πραγματικά ελληνικά νοσοκομεία.
Ένα ωραιότατο φαντασιακό success story, κομμένο και ραμμένο για να παίρνει βραβεία — όχι για να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα!
The association’s latest announcement raises serious concerns regarding its effectiveness and credibility as the representative body of hospital pharmacists.
By calling on colleagues to keep them “informed,” the leadership appears more interested in producing delayed press statements than in addressing the longstanding issues of the profession.
References to their “institutional role” ring hollow. This role has been undermined over the years by inaction, silence, and compromises with external authorities, leaving the association a mere façade rather than a functioning pillar.
The reality is clear:
At critical moments when the profession required a strong voice, the association was absent. When leadership was needed, it failed to take initiative. When hospital pharmacies had to be defended, it prioritized other matters.
Rather than acknowledging these failures, the association has resorted to placing blame on colleagues — those who have distanced themselves, criticized its actions, or rejected its claim to institutional legitimacy.
The unfortunate outcome is that the body itself has become part of the problem rather than part of the solution.
History will not record it as a reliable institutional force, but as a missed opportunity and a cautionary tale for the profession.
Η τελευταία τους ανακοίνωση θα μπορούσε να διδάσκεται σε μάθημα: «Πώς να γελοιοποιήσεις τον κλάδο που υποτίθεται ότι εκπροσωπείς».
Με βαρύγδουπες εκκλήσεις ζητούν από τους νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς να τους ενημερώνουν για ό,τι συμβαίνει.
Γιατί;
Για να μαζεύουν δελτία τύπου;
Για να καλύπτουν με καθυστερημένες κραυγές τη δική τους χρόνια απουσία;
Πετάνε κορώνες περί «θεσμικού ρόλου».
Μα ποιον ρόλο;
Τον ρόλο που έχασαν εδώ και χρόνια με την αδράνεια, τις σιωπές και τις πρόθυμες «συνεργασίες» με κάθε είδους «εξουσία»; Τον ρόλο που κατέληξε να είναι μια κακοστημένη βιτρίνα χωρίς αντίκρισμα;
Η πραγματικότητα είναι σκληρή: • Όποτε ο κλάδος χρειαζόταν φωνή, το τσίρκο ήταν άφαντο. • Όποτε έπρεπε να μπουν μπροστά, κρυβόταν πίσω. • Όποτε έπρεπε να υπερασπιστούν το νοσοκομειακό φαρμακείο, ανακάλυπταν «άλλες προτεραιότητες».
Και τώρα, αντί να αναλάβουν τις ευθύνες τους, επιλέγουν την εύκολη λύση: να δείξουν με το δάχτυλο τους συναδέλφους. Αυτούς που τους γύρισαν την πλάτη. Αυτούς που σε κάθε ευκαιρία τους λοιδορούν, τους κυνηγούν και τους εκθέτουν. Αυτούς που δεν πιστεύουν πια στο παραμύθι περί «θεσμικής εκπροσώπησης».
Το τραγικό είναι ότι το τσίρκο τους φαίνεται να πιστεύει στ’ αλήθεια ότι το πρόβλημα του κλάδου είναι πως «δεν τους ενημερώνουν».
Όχι.
Το πρόβλημα είναι ότι το τσίρκο τους έχει καταντήσει το πρόβλημα.
Στην ιστορία των νοσοκομειακών φαρμακοποιών θα μείνουν όχι ως θεσμικός πυλώνας, αλλά ως το ανέκδοτο του κλάδου!
The planned establishment of a substitute “pharmacy” within a Cancer Hospital raises serious concern among the scientific community of hospital pharmacists.
Hospital Pharmacy is a critical link in the holistic care of oncology patients, as hospital pharmacists do not merely dispense medicines, but also:
1. Monitor the appropriateness and safety of therapies
2. Prevent interactions and toxicities
3. Provide counseling and support patients in continuing their treatment at home.
International experience (EAHP Statements of Hospital Pharmacy, ESOP QuapoS7, WHO guidelines) clearly shows that disconnecting pharmaceutical dispensing from clinical follow-up (i.e., the very heart of Hospital Pharmacy) puts patient safety at risk and degrades the quality of care, with a direct and increasing impact on pharmaceutical expenditure.
The solution to patient access problems is not the substitution of the hospital pharmacy by parallel structures, but rather its substantial strengthening with sufficient staff and resources, so that it can meet the growing volume of patients.
We call on the State to:
1. Reconsider the decision to establish a substitute “pharmacy” within an oncology hospital.
2. Strengthen hospital pharmacies, recognizing their role as an integral part of the therapeutic team.
3. Ensure compliance with international standards that safeguard the safety and dignity of oncology patients.
Strengthening Hospital Pharmacy is the only path that guarantees comprehensive, safe, and high-quality care.
Η σχεδιαζόμενη εγκατάστασηυποκατάστατου «φαρμακείου» εντός Αντικαρκινικού Νοσοκομείου προκαλεί έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα των νοσοκομειακών φαρμακοποιών.
Η νοσοκομειακή φαρμακευτική αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην ολιστική φροντίδα των ογκολογικών ασθενών, καθώς οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί δεν περιορίζονται μόνο στη διάθεση φαρμάκων,
αλλά:
1. Παρακολουθούν την ορθότητα και ασφάλεια των θεραπειών
2. Προλαμβάνουν αλληλεπιδράσεις και τοξικότητες
3. Παρέχουν συμβουλευτική και υποστηρίζουν τους ασθενείς στη συνέχιση της θεραπείας στο σπίτι.
Η διεθνής εμπειρία (EAHP Statements of Hospital Pharmacy, ESOP QuapoS7, WHO guidelines) καταδεικνύει ότι η αποσύνδεση της φαρμακευτικής διάθεσης από την κλινική παρακολούθηση (δηλ. η καρδιά της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής) θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών και υποβαθμίζει την ποιότητα της περίθαλψης, με άμεσο αυξημένο αντίκτυπο στη Φαρμακευτική Δαπάνη.
Η λύση στο πρόβλημα της πρόσβασης των ασθενών δεν είναι η υποκατάσταση του νοσοκομειακού φαρμακείου από παράλληλες δομές, αλλά η ουσιαστική ενίσχυσή του με επαρκές προσωπικό και πόρους, ώστε να ανταποκριθεί στον αυξημένο όγκο των ασθενών.
Καλούμε την Πολιτεία:
1. Να επανεξετάσει την απόφαση για ίδρυση υποκατάστατου «φαρμακείου», εντός ογκολογικού νοσοκομείου.
2. Να ενδυναμώσει τα νοσοκομειακά φαρμακεία, αναγνωρίζοντας τον ρόλο τους ως αναπόσπαστο τμήμα της θεραπευτικής ομάδας.
3. Να διασφαλίσει την εφαρμογή των διεθνών προτύπων που προστατεύουν την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια των ογκολογικών ασθενών.
Η ενδυνάμωση της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής είναι η μόνη οδός που εγγυάται ολοκληρωμένη, ασφαλή και ποιοτική φροντίδα
Επίμονα ερωτήματα τίθενται από όλους όσους λένε «ΝΑΙ» στην αυθεντική άσκηση Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής και «ΟΧΙ» σε ένα συνοθύλευμα ελλειμματικών δράσεων χωρίς στοχοπροσήλωση και ξεκάθαρο όραμα για το μέλλον του Κλάδου:
Υπήρξε ή όχι συνεννόηση και συναίνεση για τη σύνταξη και ψήφιση αυτού του απαράδεκτου άρθρου που άνοιξε την κερκόπορτα στην άλωση του Κλάδου από αναρμόδιους φορείς;
Με ποια δικαιοδοσία και τίνος τη συναίνεση ενήργησαν αυτοί που έδωσαν το πράσινο φως στη συγγραφή του άρθρου-πρόκληση;
Θα συνεχίσει ο Κλάδος να άγεται και να φέρεται από την «γνώμη» του «ενός», εν αγνοία των μελών του Δ.Σ. και αφήνοντας στα μαύρα σκοτάδια το Σώμα για αποφάσεις τόσο κρίσιμες που ουσιαστικά αλλάζουν τη δομή, τη φύση και την άσκηση των καθημερινών μας καθηκόντων;
Οι υπόλοιποι εκλεγμένοι και μη συνδικαλιστικοί «εκπρόσωποι» τι ακριβώς κάνουν εκεί μέσα;
Αφού κάποιοι θεωρούν -σύμφωνα με δηλώσεις τους- ότι είναι «λάθος» (sic) να έχει επιβληθεί το φόρτωμα φαρμακείων άλλων οργανισμών στη δικαιοδοσία συναδέλφων νοσοκομειακών φαρμακοποιών γιατί δεν το καταγγέλουν επίσημα;
Γιατί δεν έχουν στείλει ένα εξώδικο στη Διοίκηση του ασφαλιστικού οργανισμού που με «εντέλεσθαι» υποχρεώνει υπαλλήλους με διαφορετικές -και με νόμο περιγεγραμμένες αρμοδιότητες- να ασκούν αλλότρια καθήκοντα;
Φοβάται κάποιος μήπως δυσαρεστηθεί η «ξαφνικά-κολλητή» μας στον ασφαλιστικό οργανισμό και κατά συνέπεια μήπως χάσουν την εύνοια και τα κανάλια πρόσβασης της στην εξουσία;
Φοβάται κάποιος να καταδικάσει τις παράνομες πρακτικές;
Πόσο ασφαλές είναι το να ασκεί ένας νοσοκομειακός φαρμακοποιός παράλληλα αλλότρια καθήκοντα, κατά τη διάρκεια χορήγησης φαρμακοθεραπείας στα πλαίσια των νόμιμων και υποχρεωτικών αρμοδιοτήτων του εντός του νοσοκομείου;
Έχει τόσους πολλούς νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς η επαρχία για να μπορεί να ασκεί και αλλότρια καθήκοντα;
Ποιος θα κρίνει τελικά εάν ένας υπάλληλος μπορεί ακόμη και εκτός χρόνου εργασίας να εκτελεί αλλότρια καθήκοντα;
Πώς είναι δυνατόν να χρησιμοποιείται σε συνέντευξη ως δικαιολογία για το νομοθετικό ολίσθημα το επιχείρημα ότι «μέχρι τώρα κάποιοι συνάδελφοι στην επαρχία εξαναγκάζονταν να παίζουν διττό ρόλο, ενώ τώρα θα πληρώνονται για τις υπηρεσίες τους»! Είμαστε με τα καλά μας ή έχει χαθεί κάθε αίσθηση κοινής λογικής; Σε ποιους νομίζουν ότι μιλάνε;
Τώρα με το νέο άρθρο να περιμένουμε και νέο τσουνάμι από εντέλεσθαι;
Είναι αλήθεια ότι κάποιοι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί ήδη εγκρίνουν συνταγές για παράδοση ΦΥΚ κατ´οικον και με ποια ακριβώς διαδικασία;
Ποιος μας εγγυάται ότι ο τόσο ξεκάθαρος νέος νόμος (ο οποίος δίνει την απόλυτη εξουσία στον ασφαλιστικό οργανισμό), θα εφαρμοστεί με γνώμονα τις ανάγκες και την ασφάλεια της νοσοκομειακής φαρμακευτικής και όχι κατά το δοκούν και σύμφωνα με τα συμφέροντα εκείνου του Νομικού Υποκειμένου το οποίο εξουσιοδοτείται από το νόμο να μπορεί να μας χρησιμοποιεί όπως εκείνο κρίνει για τις δικές του ανάγκες;
Ποιος μας εγγυάται ότι ακόμα και αν βγει σήμερα μια σχετικά «ευνοϊκή» και «ισορροπημένη» εφαρμοστική διάταξη, αύριο κάποιος άλλος δεν θα την αλλάξει βασισμένος στην αποκλειστική εξουσιοδότηση του νόμου να μπορεί ο ασφαλιστικός οργανισμός να χρησιμοποιεί τους νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς κατά το δοκούν;
Ξέρουν αυτοί που παίζουν με τις τύχες και το μέλλον του κλάδου τι σημαίνει νοσοκομειακή φαρμακευτική;
Θα συνεχίσουμε να βλέπουμε και άλλες τέτοιες αλλοπρόσαλλες ενέργειες, οι οποίες μόνο άγνοια υποδηλώνουν για την επιστήμη και το λειτούργημα που ασκούμε εντός του νοσοκομείου;
Πόσο κοστίζει μια πληρωμένη ανάρτηση για να μας φτιάξει τη βιτρίνα και ποιος την πληρώνει;
Ο τιμοκατάλογος είναι ίδιος για μια δημοσίευση-διαφήμιση και ίδιος για μια δημοσίευση που λοιδορεί συναδέλφους και ολόκληρους συνδυασμούς προεκλογικά;
Εκείνοι για τους οποίους έχουν δημοσιευτεί κατά το παρελθόν λιβελογραφήματα, εξαγόρασαν την εύνοια του Δήμιου με τη σιωπή τους;
Εκείνοι που έχουν υποστεί συστηματικό μπούλινγκ και εξευτελισμό ακόμα και στα πλαίσια συνεδριάσεων ΔΣ συνεχίζουν να κοιτάνε τον εαυτό τους στον καθρέφτη;
Είναι τόσο γλυκιά η ψευδαίσθηση «εξουσίας» που για μια καρέκλα ξεπουλάνε βασικές ηθικές αρχές και την προσωπική τους αξιοπρέπεια;
Με τέτοιο «δυναμικό» θα πάει μπροστά ο Κλάδος;
Από ChatGPT
Ακολουθεί μια θεσμική και νομική απάντηση στα κρίσιμα ερωτήματα που τίθενται στο άρθρο «Το ΝΑΙ στη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική». Η απάντηση προσεγγίζει το ζήτημα από τη σκοπιά της συνταγματικής τάξης, της διοικητικής νομιμότητας, και της επαγγελματικής δεοντολογίας των νοσοκομειακών φαρμακοποιών:
🔷 Θεσμική και Νομική Απάντηση στο άρθρο “Το ΝΑΙ στη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική”
1. Δημοκρατική Νομιμοποίηση και Διαφάνεια
Η ψήφιση διατάξεων που αφορούν θεμελιώδεις αλλαγές στο επαγγελματικό πεδίο άσκησης των νοσοκομειακών φαρμακοποιών οφείλει να βασίζεται σε διαφανείς διαδικασίες διαβούλευσης με τους καθ’ ύλην αρμόδιους φορείς (π.χ. Φαρμακευτικές Σχολές, Νοσοκομειακά Φαρμακεία, Ομοσπονδίες). Αν αυτό δεν έχει τηρηθεί, τίθεται ζήτημα παραβίασης της αρχής της συμμετοχικής διοίκησης (άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας).
Η υποχρεωτική εκτέλεση αλλότριων καθηκόντων με εντέλλεσθαι (όπως διαχείριση εξωτερικών φαρμακείων ή κατοίκων διανομών) από υπαλλήλους χωρίς σχετική περιγραφή στο καθηκοντολόγιό τους, παραβιάζει:
Το άρθρο 103 παρ. 1 του Συντάγματος (ειδικότητα δημοσίων υπαλλήλων), Τη νομολογία του ΣτΕ, που απαιτεί σαφήνεια καθηκόντων για λόγους ευθύνης και αποτελεσματικότητας (π.χ. ΣτΕ 1770/2017).
3. Ζήτημα Επαγγελματικής Ευθύνης και Ασφάλειας Ασθενών
Η ταυτόχρονη άσκηση καθηκόντων εκτός του φυσικού και λειτουργικού χώρου του φαρμακείου, ιδίως όταν πρόκειται για φροντίδα υψηλού κινδύνου (ΦΥΚ, αντικαρκινικά, ενέσιμα), θίγει την ασφάλεια των ασθενών και εκθέτει τους φαρμακοποιούς σε αστική, πειθαρχική και ποινική ευθύνη. Η σχετική οδηγία του ΕΟΦ για το risk assessment και η νομολογία για ιατρική αμέλεια (άρθρα 302, 306 ΠΚ) καθιστούν τέτοιες πρακτικές επισφαλείς.
4. Κατάχρηση Νομοθετικής Εξουσιοδότησης
Αν ο νέος νόμος δίνει γενική και αόριστη εξουσιοδότηση σε ασφαλιστικούς φορείς να αναθέτουν καθήκοντα κατά το δοκούν, χωρίς δικλείδες ασφαλείας ή προβλεπόμενες ρυθμίσεις σε ΠΔ ή ΥΑ, τότε υπάρχει θέμα αντισυνταγματικής νομοθετικής εξουσιοδότησης (βλ. ΣτΕ 2411/2013, ΣτΕ 460/2021).
5. Ανάγκη Προσφυγής και Επίσημων Διαμαρτυριών
Εάν τα προβλήματα είναι υπαρκτά, ο Κλάδος:
Μπορεί να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας με αίτηση ακύρωσης της ΚΥΑ/ΥΑ που εκχωρεί τις αρμοδιότητες. Μπορεί να στείλει εξώδικη διαμαρτυρία, τεκμηριώνοντας τον κίνδυνο κατάρρευσης της φαρμακευτικής φροντίδας στα νοσοκομεία. Μπορεί να ενεργοποιήσει το Συνήγορο του Πολίτη, για διερεύνηση παραβίασης της λειτουργικής ανεξαρτησίας των νοσοκομειακών φαρμακοποιών.
🔚 Συμπέρασμα:
Η θεσμική λειτουργία του Κλάδου δεν μπορεί να εδράζεται σε υπόγειες συμφωνίες, σιωπές ή πολιτικά ανταλλάγματα.
Η νοσοκομειακή φαρμακευτική είναι επιστημονικό λειτούργημα, όχι βοηθητική υπηρεσία σε εξωτερικά συμφέροντα.
Κάθε παρέκκλιση από τη νόμιμη αποστολή του λειτουργού δημόσιας υγείας οφείλει να καταγγέλλεται, να αμφισβητείται νομικά και να διορθώνεται πολιτικά.
ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟ CHAT GPT
Το άρθρο «Το ΝΑΙ στη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική» που δημοσιεύτηκε στις 20 Ιουλίου 2025 στο elnofa.gr αποτελεί μια σφοδρή παρέμβαση κατά των πρόσφατων εξελίξεων στον Κλάδο της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής, κυρίως αναφορικά με τη θεσμική υπαγωγή νοσοκομειακών φαρμακοποιών σε αρμοδιότητες του ασφαλιστικού οργανισμού.
Τι πραγματεύεται:
Το κείμενο δεν εστιάζει τόσο στο “Ναι” καθαυτό, όσο στο ποιοι και με ποιον τρόπο λένε «ΝΑι» στη διάλυση του κλάδου, ποιες είναι οι επιπτώσεις αυτής της σιωπηρής ή συντεχνιακής συναίνεσης και πώς απειλείται ο ρόλος και η αυτονομία των νοσοκομειακών φαρμακοποιών.
Κύρια σημεία – σε μορφή ανάλυσης:
❗ Θεσμικά και Συνδικαλιστικά Ερωτήματα:
Υπήρξε συνεννόηση ή αυθαίρετη πρωτοβουλία για τη νομοθέτηση; Ηγετικές φωνές που λειτουργούν «εν αγνοία του Σώματος» και επιβάλλουν πολιτική γραμμή; Σιγή ή ανοχή από τους υπόλοιπους εκλεγμένους εκπροσώπους;
⚖️ Νομικές και Εργασιακές Προεκτάσεις:
Εκχώρηση αρμοδιοτήτων σε ασφαλιστικούς οργανισμούς μέσω εντέλλεσθαι. Υποχρέωση για παράλληλα αλλότρια καθήκοντα, χωρίς ξεκάθαρη νομιμοποίηση. Ασφάλεια φαρμακοθεραπείας όταν ένας φαρμακοποιός «τρέχει» αλλού; Πόσοι διαθέσιμοι φαρμακοποιοί υπάρχουν επαρκώς στην επαρχία για τέτοια «διπλά» καθήκοντα;
🧠 Πολιτικές και Ηθικές Αιχμές:
Ανωνυμία, φιλίες εξουσίας και πολιτική σκοπιμότητα. Διαφημιστικά/προπαγανδιστικά μέσα που αλλοιώνουν την εικόνα του Κλάδου. Συστημικό bullying, προσωπικές επιθέσεις και διαπλοκή.
Βασική θέση του άρθρου:
Η άκριτη αποδοχή (ή η συνενοχή μέσω σιωπής) σε ένα νομοθετικό πλαίσιο που αλλοιώνει την επιστημονική, λειτουργική και ηθική ταυτότητα της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής συνιστά προδοσία του Κλάδου.
Τις προηγούμενες ημέρες με έκπληξη πληροφορηθήκαμε μέσω ΦΕΚ τα όσα κρυφά και κάτω από το τραπέζι συμφωνήθηκαν για την παράδοση του Κλάδου των Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών στις ορέξεις «παραγόντων» που ΟΥΔΕΜΙΑ σχέση έχουν με την άσκηση Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής και την παροχή φροντίδας σε Νοσηλευτικά Ιδρύματα.
Όμως ποιοι ήταν οι λόγοι για αυτήν την ΠΡΟΔΟΣΙΑ;
Μην ήταν η ανάγκη μας να δείξουμε στους αγκομαχούντες συναδέλφους των υποστελεχωμένων και βιαστικά σχεδιασμένων Φαρμακείων -του μοναδικής πατέντας εγκατεστημένου καναλιού διάθεσης ΦΥΚ από ασφαλιστικό φορέα- ότι εμείς είμαστε οι σούπερ ήρωες που μπορούμε να κάνουμε τα πάντα;
Μην ήταν η ανάγκη μας να μπούμε σφήνα στην εξελισσόμενη διαμάχη των συναδέλφων άλλων φορέων με τη Διοίκηση του οργανισμού τους;
Μην ήταν η ανάγκη μας να φανούμε στους Διοικητικά ανωτέρους μας «ευχάριστοι και πρόθυμοι για όλα»;
Όχι, θα σας απαντήσουν αυτοί που κάτω από το τραπέζι συμφώνησαν στην παράδοση του Κλάδου μας: «ήταν η αγωνία τους για τον ασθενή και τα φάρμακα του θα σας πουν με περίσσεια κομπορρημοσύνη».
ΨΕΜΑΤΑ!
Καμία αγωνία και ούτε καρφί τους καίγεται για τον ασθενή.
Το μόνο που τους θορύβησε ήταν η πιθανότητα να απωλέσουν έξτρα εισόδημα τώρα που πλέον τα ΦΥΚ θα παραδίδονται απευθείας στο σπίτι ή από το φαρμακείο της γειτονιάς, ενώ τα δικά τους «απογευματινά πελατάκια» προβλέπουν ότι θα βαίνουν μειούμενα!
Στην αγωνία τους μην χάσουν έξτρα εισόδημα δήλωσαν πρόθυμοι να ξεπουλήσουν για τριάντα αργύρια έναν ολόκληρο ιστορικό Κλάδο και να τον παραδόσουν στη διάθεση αλλότριων Υπηρεσιών, όχι μόνο με ξεκάθαρα διαφορετική αποστολή, αλλά και με πιθανώς αντικρουόμενα συμφέροντα!
Αποφάσισαν να μετατρέψουν τον Νοσοκομειακό Φαρμακοποιό σε «μετακινούμενο υπάλληλο» μεταξύ Νοσοκομείου και «σημείων εξυπηρέτησης» των «άλλων»!!!
Θα αναρωτηθεί εύλογα κάποιος καλοπροαίρετος Συνάδελφος: «μα κακό είναι να μπορεί με Νόμο να αμοίβεται επιπλέον ο Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός;»
Κακό είναι Συνάδελφοι να τραβάμε και να σέρνουμε Νοσοκομειακούς Φαρμακοποιούς από το Νοσοκομείο εκεί που οι άλλοι απέτυχαν να διαρθρώσουν μια ασφαλή και λειτουργική δομή!
Κακό είναι Συνάδελφοι να ρίχνουμε μούντζα στα χίλια μύρια προβλήματα του Κλάδου και να λέμε «ναι, εδώ είμαστε κι εμείς, αφού τα τακτοποιήσαμε όλα στο Νοσοκομείο, ας βάλουμε πλάτη και αλλού»!
Κακό είναι συνάδελφοι να καταπατάμε το ΠΔ 108, καθώς και πληθώρα άλλων νόμων και διατάξεων που περιγράφουν τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του Νοσοκομειακού Φαρμακοποιού.
Η Νοσοκομειακή Φαρμακευτική στη Χώρα ΠΑΡΑΠΑΙΕΙ!
Αυτό δεν είναι μόνο απόρροια της χρόνιας υποστελέχωσης, της ανυπαρξίας κατάλληλων και πιστοποιημένων χώρων ή υλικοτεχνικού εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας.
Βαρύτατη και κύρια ευθύνη φέρει η σχεδόν επί 15ετίας τραγική συνδικαλιστική εκπροσώπηση μας!
Σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον –ΝΑΙ– Συνάδελφοι είναι –ΚΑΚΟ– να μας νοιάζει πρωτίστως μια έξτρα αμοιβή και μάλιστα μέσα από το ξεπούλημα του Κλάδου, στρουθοκαμηλίζοντας για τα χρόνια προβλήματα και τις παθογένειες της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής στη Χώρα!
Επιτέλους ας προβληματιστούμε:
Αντί μια ισχυρή συνδικαλιστική ηγεσία να προτείνει στο Υπουργείο την ενσωμάτωση των άλλων φαρμακοποιών στο Νοσοκομειακό περιβάλλον, εμείς προτιμήσαμε συνειδητά με γοργά και σταθερά βήματα να απαξιώσουμε το ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ και να παραδώσουμε τα κλειδιά της τόσο σημαντικής νοσοκομειακής φαρμακευτικής φροντίδας σε φορείς που όχι μόνο είναι άσχετοι, αλλά μελλοντικά θα αποδειχτούν και επικίνδυνοι για την ασφάλεια του ασθενούς!
Υπάρχει διάχυτη η αίσθηση στον Κλάδο ότι αντί η Ηγεσία να έχει απέναντι της σοβαρούς και υπεύθυνους συνομιλητές που θα της καταθέτουν τεκμηριωμένες και εφαρμόσιμες προτάσεις, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τσίρκο συνδικαλιστών.
Υπάρχει έντονη απογοήτευση και ανησυχία για το μέλλον της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής στη Χώρα!
Είναι λάθος για τους νέους Συναδέλφους να παραδίδονται αμαχητί στις σειρήνες και στα ψέματα!
Είναι απαράδεκτο για την υστεροφημία των παλαίμαχων Συναδέλφων να μένουν αδιάφοροι και αμέτοχοι. Συνάδελφοι που μέσα από αντίξοες συνθήκες στο παρελθόν κατάφεραν απίστευτα επιτεύγματα με μεγαλύτερο την ένταξη μας -ως ξεχωριστός Κλάδος- στην Ιατρική Υπηρεσία!
Ο Κλάδος πάει σε εκλογές και κάποιοι θα προσπαθήσουν με ανακυκλωμένα υλικά να σας πείσουν ότι όλα θα φτιάξουν (!), τώρα… αυτή η φορά θα είναι διαφορετική…
Αυτό που αποφεύγουν να σας ομολογήσουν είναι ότι το γάντζωμα τους στην εξουσία έχει μόνο ιδιοτελή κίνητρα, αποδεδειγμένα πλέον και με τη βούλα του Νόμου!
Διαφορετική φωνή δεν υπάρχει εκεί μέσα, μόνο «ΝΑΙ» στο αλλοπρόσαλλο και το απόκοσμο.
Ο θεός των Ελλήνων ας βάλει το χέρι του και ας σώσει τον Κλάδο από την πλήρη απαξίωση του.
Ακολουθεί μετάφραση στα αγγλικά από το ChatGPT o3
English Translation
“The Swan Song of a Historic Profession”
July 13, 2025 – Hellenic Hospital Pharmacy
Dear Colleagues,
In recent days we were astonished to learn, through the Government Gazette, of the clandestine, under-the-table agreements that have been struck to hand over the Hospital Pharmacy Sector to the appetites of “stakeholders” who have ABSOLUTELY no connection with the practice of Hospital Pharmacy or the provision of care in healthcare institutions.
But what were the reasons for this BETRAYAL?
Was it our urge to show our struggling colleagues in understaffed, hastily designed Pharmacies—those one-of-a-kind distribution channels for High-Cost Drugs (HCD) run by a social-security fund—that we are the super-heroes who can do everything? Was it our urge to wedge ourselves into the ongoing dispute between colleagues of other bodies and their own administration? Was it our urge to appear to our administrative superiors as “pleasant and willing to do anything”?
“No,” will answer those who secretly agreed to surrender our Sector; “it was their concern for the patient and his medicines,” they will say with overflowing pomposity.
LIES!
They have no concern—nor do they give a damn—about the patient.
The only thing that frightened them was the possibility of losing extra income now that HCDs will be delivered directly to patients’ homes or via the neighborhood pharmacy, while their own “after-hours clients” are expected to dwindle!
In their anxiety not to lose extra earnings, they readily sold out—for thirty pieces of silver—an entire historic Sector and delivered it to external services whose mission is not only distinctly different but potentially conflicting!
They decided to turn the Hospital Pharmacist into a “roving employee” shuttling between the hospital and the “service points” of the “others”!!!
A well-meaning colleague may reasonably ask: “Is it so wrong for a Hospital Pharmacist to be legally entitled to additional remuneration?”
Yes, colleagues, it is wrong:
It is wrong to drag Hospital Pharmacists out of the hospital to places where others failed to build a safe and functional structure! It is wrong to turn a blind eye to the countless problems of our Sector and blithely say, “Sure, we’ve sorted everything in the hospital—let’s lend a hand elsewhere too!” It is wrong, colleagues, to trample on Presidential Decree 108 and a host of other laws and regulations that define the duties and responsibilities of the Hospital Pharmacist.
Hospital Pharmacy in this country is FLoundering!
This is due not only to chronic understaffing or the lack of suitable, certified premises and high-tech equipment.
The gravest and primary responsibility lies with the disastrous trade-union representation we have suffered for almost fifteen years!
In this bleak environment—YES, Colleagues—it is BAD to care primarily about a little extra pay, especially when it comes through selling out our Sector and burying our heads in the sand regarding the long-standing problems and pathologies of Hospital Pharmacy in Greece!
Let us finally reflect:
Instead of a strong union leadership proposing to the Ministry the integration of other pharmacists into the hospital environment, we consciously chose—rapidly and steadily—to devalue the HOSPITAL PHARMACY and hand over the keys of such an important hospital-pharmaceutical service to bodies that are not only irrelevant but will eventually prove dangerous to patient safety!
There is a widespread feeling in the Sector that, rather than facing serious and responsible interlocutors who present well-documented and workable proposals, the leadership is confronted with a circus of trade unionists.
There is intense disappointment and concern for the future of Hospital Pharmacy in this country!
It is wrong for young colleagues to surrender unchallenged to the sirens and lies!
It is unacceptable for veteran colleagues to remain indifferent and inactive—colleagues who, under adverse conditions in the past, achieved incredible feats, foremost among them our inclusion—as a distinct Sector—within the Medical Service!
The Sector is heading into elections, and some will try—using recycled material—to convince you that everything will be fixed (!)—now… this time will be different…
What they avoid admitting is that clinging to power serves only self-interest, now proven and sealed by law!
There is no dissenting voice in there—only “YES” to the bizarre and the uncanny.
May the God of the Greeks lend a hand and save the Sector from total degradation.
Ελληνική Νοσοκομειακή Φαρμακευτική - Hellenic Hospital Pharmacy 