Όταν το συνδικαλιστικό τσίρκο κοιμάται τον ύπνο του δικαίου, ο Κλάδος συνεχίζει να κάνει βήματα μπροστά αφού τον τραβάνε οι εξελίξεις από μόνες τους!!!
📌 Τι είναι το ΦΕΚ Β’ 230/22-01-2026, ΚΥΑ Δ3(α) 52922/2025
Στόχος: Απλούστευση & επιτάχυνση υπογραφής συμβάσεων και οικονομικής διαχείρισης:
Κλινικών δοκιμών με φάρμακα Μη παρεμβατικών μελετών με φάρμακα Κλινικής έρευνας με ιατροτεχνολογικά Μελετών επιδόσεων IVD Ερευνητικών εργασιών χωρίς φάρμακα/ΙΤ/IVD
1️⃣ Υπογραφή σύμβασης χωρίς ΔΣ & Επιστημονικό Συμβούλιο
Ο νόμιμος εκπρόσωπος του νοσοκομείου υπογράφει εντός 5 εργάσιμων μετά την έγκριση ΕΟΦ. Καταργείται η υποχρέωση προηγούμενης απόφασης ΔΣ/Επιστημονικού Συμβουλίου. Τεράστια αποσυμφόρηση.
2️⃣ Ενιαία πρότυπα – τέλος στα «δικά μας έντυπα»
Υποχρεωτικά πρότυπα συμβάσεων & εντύπων (Παραρτήματα Α–Δ). Επιτρέπονται μόνο πρόσθετοι όροι που δεν συγκρούονται. Κόβονται οι «δημιουργικές» ερμηνείες νοσοκομείων.
3️⃣ Αυστηρά deadlines (με πειθαρχικές κυρώσεις)
Στάδιο
Προθεσμία
Υπογραφή από Νοσοκομείο
5 εργάσιμες
Υπογραφή από ΕΛΚΕ/ΕΛΚΕΑ
8 εργάσιμες
Αποστολή στον Ερευνητή
2 εργάσιμες
❗ Αν καθυστερήσουν → πειθαρχικές ποινές (επίπληξη, πρόστιμο).
4️⃣ Ηλεκτρονικές υπογραφές = πλήρως αποδεκτές
Υπογραφές τύπου eIDAS qualified. Τέλος στο «φέρ’ το με σφραγίδα μπλε».
💰 Οικονομικά – εδώ έχει πολύ ζουμί
🔹 Ενιαία παρακράτηση
5% υπέρ ΕΛΚΕ / ΕΛΚΕΑ 15% υπέρ Νοσοκομείου (από τις αμοιβές ερευνητών)
➡️ Αν δεν υπάρχουν αμοιβές:
Το 15% υπολογίζεται επί όλου του προϋπολογισμού Καταβάλλεται απευθείας στο νοσοκομείο
🔹 Ποιος πληρώνει τι
ΌΛΟ το κόστος λόγω κλινικής δοκιμής → χορηγός νοσηλεία εργαστηριακά / διαγνωστικά φαρμακευτική δαπάνη επιπλοκές
Τα φάρμακα μπορούν να παραγγέλλονται από το φαρμακείο του νοσοκομείου και να αποζημιώνονται από τον χορηγό 👉 Σημαντική θεσμική αναβάθμιση ρόλου φαρμακείου.
☐ Τελική απογραφή φαρμάκων ☐ Επιστροφή ή καταστροφή (με πρακτικό) ☐ Οριστική οικονομική εκκαθάριση ☐ Αρχειοθέτηση φακέλου μελέτης
🧠 ΣΗΜΕΙΩΣΗ – ΚΡΙΣΙΜΟ
Το ΦΕΚ κατοχυρώνει ρητά ότι:
τα φάρμακα της μελέτης μπορούν και πρέπει να περνούν από το φαρμακείο, η φαρμακευτική δαπάνη βαρύνει τον χορηγό, το φαρμακείο είναι θεσμικός κόμβος, όχι “βοηθητικός”.
Ζήτημα ασφάλειας ασθενούς, ισότιμης πρόσβασης και ορθής φαρμακευτικής πρακτικής
Η διάθεση του φαρμάκου nirmatrelvir/ritonavir στην Ελλάδα έχει περιοριστεί στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και στα νοσοκομειακά φαρμακεία.
Η επιλογή αυτή αποκλίνει ουσιωδώς από την πρακτική που ακολουθείται σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης και σε όλα τα αγγλοσαξονικά συστήματα υγείας, όπου η χορήγηση γίνεται κατά κύριο λόγο από τα φαρμακεία της κοινότητας.
Η απόκλιση αυτή δεν είναι απλώς οργανωτική· είναι κλινική και ασθενοκεντρική.
– Σαφή προφορική εκπαίδευση και επιβεβαίωση κατανόησης.
Η αποστολή με courier: πρακτική επισφαλής
Η αποστολή του φαρμάκου στον ασθενή μέσω courier:
– Αποσυνδέει τη χορήγηση από τη φαρμακευτική συμβουλευτική
– Μετατρέπει τη θεραπεία σε απρόσωπη παράδοση δέματος
– Αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένης λήψης, αλληλεπιδράσεων και μη συμμόρφωσης.
Ιδίως όταν η παράδοση δεν συνοδεύεται από επίσημα, εγκεκριμένα, απλοποιημένα έντυπα εκπαίδευσης ασθενούς, η πρακτική αυτή υπονομεύει την ίδια τη θεραπευτική αξία του φαρμάκου.
Το φαρμακείο της γειτονιάς ως φυσικός φορέας διάθεσης
Το φαρμακείο της κοινότητας προσφέρει:
– Άμεση πρόσβαση (χωρίς μετακινήσεις σε νοσοκομεία ή κεντρικές δομές)
– Ταχύτητα έναρξης θεραπείας
– Συνεχή επικοινωνία για απορίες ή ανεπιθύμητες ενέργειες,
– Γνώση του ασθενούς και του ιστορικού του στην πράξη.
Αυτό δεν είναι ιδεολογική επιλογή. Είναι βασική αρχή ασφάλειας και συνέχειας φροντίδας.
Στο NHS, η πρόσβαση σε αντι-ιικές θεραπείες COVID-19 ενσωματώνει κοινοτικά φαρμακεία ως κανάλι διάθεσης, με έμφαση στην ταχεία πρόσβαση και τη φαρμακευτική συμβουλευτική.
Μέσω του Pharmaceutical Benefits Scheme (PBS), οι επιλέξιμοι ασθενείς λαμβάνουν το φάρμακο από το τοπικό τους φαρμακείο, με συνταγή και καθιερωμένη φαρμακευτική καθοδήγηση.
Τα κοινοτικά φαρμακεία αποτελούν βασικό κρίκο στην αλυσίδα πρόσβασης· σε ορισμένες επαρχίες οι φαρμακοποιοί έχουν και διευρυμένο κλινικό ρόλο για την έναρξη της θεραπείας.
Η διάθεση του αντί-ιικού φαρμάκου πραγματοποιείται από κοινοτικά φαρμακεία, με σαφές επιχειρησιακό πλαίσιο και αποζημίωση μέσω των community drug schemes.
Τα retail/community pharmacies διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο (“test-to-treat”), παρέχοντας άμεση πρόσβαση και φαρμακευτική αξιολόγηση.
Κοινός παρονομαστής:
η πολιτεία επιλέγει το φαρμακείο της γειτονιάς όχι για ευκολία, αλλά για ασφάλεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Η επιμονή σε περιορισμένα κανάλια διάθεσης και η κανονικοποίηση της αποστολής με courier:
– Δημιουργεί καθυστερήσεις
– Αυξάνει τον κίνδυνο φαρμακευτικών σφαλμάτων
-Ππαράγει ανισότητες πρόσβασης, ιδίως για ευάλωτους ή απομακρυσμένους ασθενείς.
Δεν πρόκειται για τεχνική λεπτομέρεια· πρόκειται για υποβάθμιση της φαρμακευτικής φροντίδας.
Πρόταση θεσμικής λύσης (ρεαλιστική και άμεσα εφαρμόσιμη)
Μεταφορά του κύριου όγκου διάθεσης στα φαρμακεία της κοινότητας, με σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο.
Υποχρεωτική ελάχιστη φαρμακευτική συμβουλευτική πριν την παράδοση (έλεγχος αλληλεπιδράσεων, δοσολογία, “teach-back”).
Εθνικό, εγκεκριμένο έντυπο εκπαίδευσης ασθενούς (απλή γλώσσα, εικόνες), υποχρεωτικά σε κάθε διάθεση.
Διατήρηση νοσοκομειακών/ΕΟΠΥΥ καναλιών ως συμπληρωματικών, όχι αποκλειστικών.
Συμπέρασμα
Η διάθεση του Paxlovid από το φαρμακείο της γειτονιάς δεν είναι παραχώρηση. Είναι απαίτηση ασφάλειας, αποτελεσματικότητας και σεβασμού προς τον ασθενή.
Η διεθνής εμπειρία είναι σαφής.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν πρέπει να αλλάξει το μοντέλο στην Ελλάδα, αλλά πόσο ακόμη θα καθυστερήσει η προφανής θεσμική προσαρμογή.
Dispensing nirmatrelvir/ritonavir through the neighborhood pharmacy
A matter of patient safety, equitable access, and sound pharmaceutical practice
In Greece, dispensing of nirmatrelvir/ritonavir has been restricted to EOPYY pharmacies and hospital pharmacies. This choice diverges substantially from practice across much of Europe and in Anglo-Saxon health systems, where access is primarily provided through community (neighborhood) pharmacies. The divergence is not merely administrative; it is clinical and patient-centered.
nirmatrelvir/ritonavir is not “just another pill”
This therapy involves:
a specific dosing regimen (combination tablets, morning–evening), a significant burden of drug–drug interactions (CYP3A; cardiovascular, anticoagulant, psychiatric agents), a narrow time window for initiation (within a few days of symptom onset).
Safe use requires an active pharmacist role at the point of dispensing: interaction screening, dose confirmation (including renal adjustment where indicated), clear verbal counseling, and confirmation of patient understanding.
Courier delivery: an inherently unsafe practice
Delivering the medicine to patients by courier:
disconnects dispensing from pharmaceutical counseling, turns treatment into an impersonal parcel delivery, increases the risk of incorrect use, interactions, and non-adherence.
When delivery is not accompanied by official, approved, patient-friendly educational materials, the practice undermines the very therapeutic value of the medicine.
The neighborhood pharmacy as the natural point of care
Community pharmacies provide:
immediate access (no travel to hospitals or central facilities), speed of treatment initiation, ongoing communication for questions or adverse effects, practical knowledge of the patient and medication history.
This is not ideology. It is a core principle of safety and continuity of care.
What applies internationally — real-world examples
Within the NHS, access to COVID-19 antivirals integrates community pharmacies as a dispensing channel, prioritizing rapid access and pharmacist counseling.
Under the Pharmaceutical Benefits Scheme (PBS), eligible patients receive nirmatrelvir/ritonavir from their local community pharmacy, with prescription and structured pharmacist guidance.
Retail/community pharmacies play a central role (e.g., “test-to-treat”), ensuring rapid access and pharmacist-led assessment.
Common denominator: policymakers choose the neighborhood pharmacy not for convenience, but for safety, speed, and effectiveness.
What this means for Greece
Persisting with restricted channels and normalizing courier delivery:
creates delays, raises the risk of medication errors, produces inequities in access, especially for vulnerable or remote populations.
This is not a technical footnote; it is a downgrading of pharmaceutical care.
A realistic, immediately applicable institutional solution
Shift the primary dispensing volume to community pharmacies, under a clear regulatory framework. Mandate a minimum pharmacist counseling bundle prior to handover (interaction check, dosing, teach-back). Introduce a national, approved patient education leaflet (plain language, visuals), mandatory with every dispensing. Retain hospital/EOPYY channels as complementary, not exclusive.
Conclusion
Dispensing nirmatrelvir/ritonavir through the neighborhood pharmacy is not a concession. It is a requirement for safety, effectiveness, and respect for patients.
International experience is unequivocal. The question is no longer whether Greece should adapt its model, but how much longer the obvious institutional adjustment will be delayed.
Σύμφωνα με τον Remington: The Science and Practice of Pharmacy, η Φαρμακευτική δεν είναι βοηθητική δραστηριότητα ούτε τεχνικό επάγγελμα.
Είναι η Τέχνηκαι η Επιστήμη της ανάπτυξης, παρασκευής και ορθής χρήσης συστημάτων χορήγησης που κατανέμουν βιολογικά δραστικές ουσίες στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την πρόληψη και τη θεραπεία των νόσων.
Η φαρμακευτική επιστήμη καλύπτει όλο το φάσμα του φαρμάκου:
από την απομόνωση και τη σύνθεση της δραστικής ουσίας, τη φαρμακολογική και τοξικολογική της δράση, τη σταθερότητα, την ποιοτική διασφάλιση και τη χημική ανάλυση, έως τη διακίνηση, φύλαξη και ασφαλή χρήση της στον ασθενή.
Από αυτή τη θεμελιώδη επιστημονική πραγματικότητα προκύπτει ένα αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα:
Ο Φαρμακοποιός είναι ο Επιστήμονας του φαρμάκου.
Ο φαρμακοποιός δεν είναι εκτελεστικό όργανο, δεν είναι διοικητικός υπάλληλος, δεν είναι «πολυεργαλείο» που μπορεί να αποδομείται και να επανασυναρμολογείται ανάλογα με τις εκάστοτε οργανωτικές και λοιπές σκοπιμότητες…
Είναι ο μοναδικός επιστήμονας με ολιστική εκπαίδευση σε κάθε επιστημονική, τεχνική και κλινική πτυχή του φαρμάκου.
Είναι ο αυθεντικός drug expert.
Υπάρχουν ασφαλώς και άλλοι επαγγελματίες υγείας που σχετίζονται με το φάρμακο.
Ο ιατρός το συνταγογραφεί και εστιάζει στη φαρμακολογία και την τοξικολογία.
Ο νοσηλευτής το χορηγεί, εφαρμόζοντας το θεραπευτικό σχήμα.
Κανείς όμως από αυτούς δεν φέρει τη συνολική επιστημονική ευθύνη του φαρμάκου.
Η γνώση του φαρμάκου στο σύνολό της —από το μόριο έως τον ασθενή— αποτελεί αποκλειστική επιστημονική αρμοδιότητα του φαρμακοποιού.
Και γι’ αυτό ακριβώς, ο φαρμακοποιός έχει όχι μόνο το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να συμβουλεύει όλους τους εμπλεκόμενους: ιατρούς, λοιπούς επιστήμονες υγείας και ασθενείς.
Κάθε απόπειρα υποβάθμισης του ρόλου αυτού, είτε μέσω θεσμικών παραλείψεων, είτε μέσω σύγχυσης αρμοδιοτήτων, είτε μέσω της επικίνδυνης θεωρίας του «φαρμακοποιού-πολυεργαλείου», δεν είναι απλώς επαγγελματική αυθαιρεσία.
Είναι επιστημονική στρέβλωση και απειλή για τη δημόσια υγεία.
Διότι κανένα άλλο επάγγελμα υγείας δεν διαθέτει το εύρος, το βάθος και τη συνοχή του προγράμματος σπουδών της Φαρμακευτικής Επιστήμης, όπως αυτό έχει τεκμηριωθεί εδώ και δεκαετίες στη διεθνή βιβλιογραφία.
(Remington: The Science and Practice of Pharmacy, Introduction to the Pharmaceutical Sciences, 17th Edition, Κεφάλαιο 1, σελ. 3)
Ελληνική Νοσοκομειακή Φαρμακευτική - Hellenic Hospital Pharmacy 