Βεγγαλικά στον Ουρανό, Σκοτάδι στο Έδαφος: Η Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Χρειάζεται Έργο, Όχι Εξαγγελίες.

Η Χρόνια Παθολογία της Διοίκησης του Σωματείου

Τις τελευταίες ημέρες διαβάζουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον δηλώσεις και δημοσιεύσεις που παρουσιάζουν τη «Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι» ως το επόμενο μεγάλο βήμα της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής στην Ελλάδα και την τρέχουσα κατάσταση στη διοίκηση του συνδικαλιστικού σωματείου ως βασικό συνομιλητή αυτής της εξέλιξης.

Η πρωτοβουλία είναι ασφαλώς «ενδιαφέρουσα».

Εκείνο όμως που προκαλεί εύλογα ερωτήματα είναι το εξής:

Πότε ακριβώς η τρέχουσα κατάσταση στη διοίκηση του συνδικαλιστικού σωματείου ασχολήθηκε συστηματικά με το αντικείμενο αυτό;

Πότε συγκρότησε ομάδα εργασίας;

Πότε παρουσίασε στρατηγικό σχέδιο;

Πότε δημοσίευσε κατευθυντήριες οδηγίες;

Πότε κατέθεσε επίσημη πρόταση προς το Υπουργείο Υγείας;

Πότε ανέδειξε τον ρόλο του νοσοκομειακού φαρμακοποιού στην κατ’ οίκον φροντίδα μέσα από οργανωμένες επιστημονικές δράσεις;

Γιατί, αν κανείς ανατρέξει στα τελευταία χρόνια, θα δυσκολευτεί να βρει ουσιαστικό επιστημονικό έργο πάνω στο συγκεκριμένο πεδίο.

Αντιθέτως, αυτό που παρατηρήσαμε ήταν μια διοίκηση που αδυνατούσε να δώσει λύσεις ακόμη και σε ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής.

Δεν είδαμε εθνικό σχέδιο για την κλινική φαρμακευτική.

Δεν είδαμε οργανωμένη παρέμβαση για την υποστελέχωση των νοσοκομειακών φαρμακείων.

Δεν είδαμε ολοκληρωμένες προτάσεις για μονάδες ανασύστασης κυτταροτοξικών.

Δεν είδαμε πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη υπηρεσιών φαρμακευτικής φροντίδας στους νοσηλευόμενους ασθενείς.

Δεν είδαμε ουσιαστική παραγωγή θέσεων για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών ή των υπηρεσιών παρακολούθησης ασθενών.

Και όμως σήμερα παρουσιάζεται ως αυτονόητο ότι η ίδια αυτή διοίκηση θα καθοδηγήσει την «επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση».

Με ποιο ακριβώς επιστημονικό κεφάλαιο;

Με ποιο έργο;

Με ποιες δημοσιευμένες θέσεις;

Με ποιες ομάδες ειδικών;

Με ποιες μελέτες εφαρμογής;

Η Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι δεν είναι σύνθημα.

Δεν είναι τίτλος συνεδρίου.

Δεν είναι δελτίο τύπου.

Είναι ένα εξαιρετικά απαιτητικό μοντέλο φροντίδας που απαιτεί σχεδιασμό, εκπαίδευση, πρωτόκολλα, διαχείριση κινδύνου, διασύνδεση δομών και σαφή καθορισμό ρόλων.

Και εδώ αναδεικνύεται μια ακόμη μεγαλύτερη αδυναμία.

Σε ολόκληρο τον κόσμο, η κατ’ οίκον φροντίδα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συνεργασία μεταξύ νοσοκομειακών και κοινοτικών φαρμακοποιών.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι community pharmacists συμμετέχουν ενεργά στην εναρμόνιση της φαρμακευτικής αγωγής μετά το εξιτήριο.

Στον Καναδάς υποστηρίζουν προγράμματα παρακολούθησης ασθενών υψηλού κινδύνου.

Στην Αυστραλία συμμετέχουν σε Home Medicines Reviews.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν βασικό κρίκο σε πολλά προγράμματα Hospital-at-Home.

Πού βρίσκεται αυτή η συζήτηση στον δημόσιο λόγο της σημερινής διοίκησης;

Πού βρίσκονται οι προτάσεις συνεργασίας;

Πού βρίσκεται η προσπάθεια οικοδόμησης γεφυρών με άλλους κλάδους φαρμακοποιών;

Πού βρίσκεται η αναγνώριση ότι ο νοσοκομειακός φαρμακοποιός θα μπορούσε να αποτελέσει τον καταλύτη και τον πρωτεργάτη στη συνεργασία με τον φαρμακοποιό της κοινότητας;

Δυστυχώς, απουσιάζει.

Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία της σημερινής προσέγγισης.

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η επίμονη ενασχόληση με ολοένα πιο φιλόδοξες και μελλοντικές προοπτικές, την ώρα που τα επείγοντα προβλήματα του κλάδου παραμένουν άλυτα.

Αντί να δίνεται προτεραιότητα στα ζητήματα που ταλανίζουν καθημερινά τους νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς, προβάλλονται συνεχώς νέες μεγάλες ιδέες και νέες υποσχέσεις για το μέλλον.

Όμως η στρατηγική δεν κρίνεται από το πόσο μακριά μπορεί κανείς να κοιτάξει στον ορίζοντα, αλλά από το αν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα προβλήματα που βρίσκονται μπροστά στα πόδια του.

Όταν οι βασικές ανάγκες του κλάδου παραμένουν αναπάντητες, η συνεχής μετάθεση της συζήτησης σε όλο και πιο μακρινές προοπτικές δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και την ύπαρξη συνεκτικού σχεδίου δράσης.

Η πραγματικότητα είναι ότι η Νοσοκομειακή Φαρμακευτική στην Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικούς επαγγελματίες και τεράστιες δυνατότητες.

Αυτό που συχνά απουσιάζει είναι η ηγεσία στον κλάδο που θα μετατρέψει αυτές τις δυνατότητες σε οργανωμένο σχέδιο δράσης και μετρήσιμο αποτέλεσμα.

Για τον λόγο αυτό, η συζήτηση δεν πρέπει να είναι ποιος θα φωτογραφηθεί δίπλα στη νέα μεταρρύθμιση.

Η συζήτηση πρέπει να είναι ποιος εργάστηκε πραγματικά γι’ αυτήν.

Και στο ερώτημα αυτό, πολλοί συνάδελφοι δυσκολεύονται να εντοπίσουν το αντίστοιχο έργο της σημερινής διοίκησης τα τελευταία χρόνια.

Τα τελευταία χρόνια, ο κλάδος έχει κουραστεί να παρακολουθεί διαδοχικές εξαγγελίες για πρωτοβουλίες που παρουσιάζονται ως ιστορικές τομές, χωρίς να συνοδεύονται από αντίστοιχο σχέδιο υλοποίησης, επιστημονική τεκμηρίωση ή μετρήσιμα αποτελέσματα.

Δημιουργείται έτσι η αίσθηση μιας διαρκούς παραγωγής εντυπωσιασμού: ιδέες που ακούγονται μεγάλες, δηλώσεις που δημιουργούν πρόσκαιρη αίσθηση προόδου, ανακοινώσεις που κερδίζουν για λίγο την προσοχή.

Όμως η πραγματικότητα της καθημερινής νοσοκομειακής φαρμακευτικής παραμένει αμετάβλητη.

Και όταν σβήσουν τα φώτα της επικοινωνίας, όταν τελειώσουν οι τίτλοι και οι φωτογραφίες, τα προβλήματα εξακολουθούν να βρίσκονται εκεί, ακριβώς όπως πριν. Σαν βεγγαλικά που φωτίζουν εντυπωσιακά τον ουρανό για λίγα δευτερόλεπτα, μόνο και μόνο για να αφήσουν πίσω τους ακόμη πιο εμφανές το σκοτάδι που ποτέ δεν αντιμετωπίστηκε.

Η Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι μπορεί πράγματι να αποτελέσει μέρος του μέλλοντος της φαρμακευτικής φροντίδας.

Το μέλλον όμως δεν χτίζεται με ανακοινώσεις.

Χτίζεται με έργο.

Και το έργο προηγείται πάντα των πανηγυρικών δηλώσεων.