Blog

Αναφορικά με την συνταγογράφηση ναρκωτικών φαρμάκων σε νοσηλευόμενους ασθενείς

Αμέσως μετά την έκδοση της εγκυκλίου του Υ.Υ., η οποία ουσιαστικά έθεσε σε αναστολή την εφαρμογή του άρθρου 90 του νόμου 4600/2019 (ΦΕΚ’ Α 43) για τα Δημόσια Νοσοκομεία, εστάλη σχετική επιστολή προς τον αρμόδιο υπουργό, αποτυπώνοντας την πραγματική κατάσταση που επικρατεί και παρέχοντας γόνιμες προτάσεις για την άμεση εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των ναρκωτικών στα περισσότερα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ.

Ευελπιστούμε ότι οι παντός φύσεως επικίνδυνοι και άσχετοι “σύμβουλοι”, οι οποίοι αποπροσανατολίζουν την πολιτική ηγεσία του Υ.Υ. από την υλοποίηση της δέσμευσης της για άμεση εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στην Υγεία, θα απομακρυνθούν άμεσα. Διαφορετικά ας βγουν επωνύμως να μας εξηγήσουν, τεκμηριωμένα, την λογική βάσει της οποίας οδήγησαν τον Υπουργό να εκδόσει την ομολογουμένως αποπροσανατολιστική απόφαση η οποία κινείται πλήρως σε λάθος κατεύθυνση! Ας μας κοινοποιήσουν επίσης τις έγγραφες ενέργειες και προτάσεις τους στις οποίες υποθέτουμε ότι προχώρησαν εγκαίρως, προς το Υπουργείο, για το ζήτημα.

Ακολουθεί δημοσιοποίηση της επιστολής προς τον Υπουργό. Είναι ευτύχημα το γεγονός ότι ο Π.Φ.Σ. πρόσφατα τοποθετήθηκε συντεταγμένα επί του θέματος, θέτοντας την εκτροχιασμένη συζήτηση σε σωστές βάσεις.

Διατάξεις τιμολόγησης φαρμάκων

Προς τη σωστή κατεύθυνση οι ρυθμίσεις για τα βιο-ομοειδή, αφού αναμένεται να συμβάλλουν στην ταχύτερη διείσδυση ποιοτικών, φθηνότερων βιολογικών φαρμάκων στο Ε.Σ.Υ. Παράλληλα με την εξοικονόμηση κλίμακας που αναμένεται να επιτευχθεί στους διαθέσιμους πόρους για την φαρμακευτική δαπάνη, είναι βέβαιο ότι θα ενισχυθεί ο υγιής ανταγωνισμός και η καινοτομία στην φαρμακευτική αγορά.

Φυσικά δεν αρκούν μόνο αυτά τα βήματα από πλευράς νομοθετικών παρεμβάσεων. Απαραίτητη θεωρείται η ενθάρρυνση και η έμπρακτη υποστήριξη της χρήσης “cost-effective” αξιόπιστων ιδιοσκευασμάτων από τους που εργάζονται στο Ε.Σ.Υ.

Ο νοσοκομειακός φαρμακοποιός είναι ο κατ΄εξοχήν αρμόδιος (εκ του νόμου και εκ της θέσεως του) επαγγελματίας υγείας για την επιλογή του πλέον συμφέροντος ιδιοσκευάσματος, όταν ο θεράπων ιατρός έχει αποφασίσει την κατάλληλη θεραπεία. Μόνο μέσω της ισότιμης συνεργασίας και της διάκρισης των ρόλων των εμπλεκόμενων επαγγελματιών υγείας, μπορούν να παρασχεθούν υπηρεσίες υγείας με προστιθέμενη αξία (value-based).

Η επιλογή εμπορικού σκευάσματος αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό, χωρίς ουσιαστικά να συντρέχουν λόγοι που να υποστηρίζουν αυτό το μονοπωλιακό άσυλο, είναι σαφώς προβληματική και μόνο υποψίες μπορεί να δημιουργεί ως προς τη σκοπιμότητα της. Δεν υπάρχουν επιστημονικά κριτήρια ασφάλειας ή αποτελεσματικότητας που να υποδεικνύουν ότι ο θεράπων ιατρός έχει κάποια προτεραιότητα ως προς την επιλογή συγκεκριμένου εμπορικού ιδιοσκευάσματος έναντι άλλου ίσης αξίας βιο-ομοειδούς ή ακόμη και πρωτότυπο βιολογικού παράγοντα.

Αυτό που απαιτείται είναι να θεσπιστούν συγκεκριμένοι κανόνες ως προς τον τρόπο επιλογής θεραπευτικών βιολογικών σκευασμάτων και να δημιουργηθεί ένα σύστημα διαχείρισης και τεκμηρίωσης ως προς την ανταλλαξιμότητα που θα βασίζεται σε κριτήρια αμιγώς φαρμακοοικονομικά, τα οποία οδηγούν σε προστιθέμενη αξία των υφιστάμενων φαρμακοθεραπευτικών πρακτικών.

Υπάρχουν ήδη μοντέλα στο  NHS καθώς και σε χώρες όπως η Πορτογαλία στις οποίες ο Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός παίζει καταλυτικό ρυθμιστικό ρόλο ανάμεσα στο δίπολο “Ιατρός-ασθενής”, για την επιλογή του πλέον κατάλληλου ιδιοσκευάσματος. Αν οι λοιπές επαγγελματικές ομάδες υγείας έχουν να καταθέσουν βελτιωμένες προτάσεις πέραν του βασικού δόγματος ότι ο “καλύτερος τρόπος για την επιλογή βιολογικού παράγοντα (πρωτότυπου ή βιο-ομοειδούς) είναι η απλή οπτική επαφή με τον ασθενή”, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα, παρακαλούμε ας το πράξουν.

Καλείται η Ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και οι αρμόδιοι φορείς (Ε.Ο.Φ, ΕΟΠΥΥ, ΥΠΕ) να στηρίξουν έμπρακτα τους νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς στην απρόσκοπτη άσκηση του λειτουργήματος τους.

Ως επιστήμονες επαγγελματίες υγείας δηλώνουμε ότι, εν έτη 2019 όπου τα επίσημα βιβλιογραφικά δεδομένα συνηγορούν προς την κατεύθυνση της χρήσης βιο-ομοειδών με την καταλυτική παρέμβαση των νοσοκομειακών φαρμακοποιών, δεν αποδεχόμαστε κανέναν έμμεσο ή άμεσο εκβιασμό ως προς την άσκηση των καθηκόντων μας στα πλαίσια του νομοθετημένου ρόλου μας.

Η εποχή όπου η χρήση των γενοσήμων δημιουργούσε δήθεν ανησυχίες σε άλλες επαγγελματικές ομάδες, ως προς την ασφάλεια των σκευασμάτων, έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Το εθνικό σύστημα υγείας έχει χάσει ήδη πολλές δεκάδες εκατομμυρίων ευρώ από το 2017, έτος ορόσημο για την εισαγωγή στην αγορά νέων βιο-ομοειδών, και δεν έχει την πολυτέλεια να σπαταλά τους διαθέσιμους πόρους του λόγω αδράνειας και στρεβλώσεων.

Πόσα ακόμα σοβαρά συμβάντα, εξ΄ αιτίας σφαλμάτων στη φαρμακοθεραπεία, θα επιτραπούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας;

Σε κρίσιμη κατάσταση εισήχθη μια νέα γυναίκα από την Κατερίνη στη μονάδα εντατικής θεραπείας, μετά τον τοκετό, καθώς της χορηγήθηκε (τόσο απλά;) η μη ενδεικνυόμενη αντιβίωση. Το γεγονός αυτό έφερε στην επιφάνεια το τεράστιο ζήτημα της ένδειας του Ε.Σ.Υ. σε μηχανισμούς αποφυγής παρόμοιων απειλητικών για τη ζωή συμβάντων. Όσο και να μας σοκάρει η συγκεκριμένη είδηση, ακόμα πιο σοκαριστικό είναι το γεγονός ότι, στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν επίσημα δεδομένα τα οποία αποτυπώνουν τις επιπτώσεις των φαρμακευτικών σφαλμάτων.

Η επιστημονική κοινότητα θα μπορούσε να επιχειρηματολογήσει πειστικά για το γεγονός ότι είναι πρακτικά αδύνατον να επιτευχθεί απόλυτος εκμηδενισμός της πιθανότητας εμφάνισης σφαλμάτων στον ευαίσθητο τομέα της υγείας, ειδικά αν αναλογιστούμε ότι ο ανθρώπινος παράγοντας (υγειονομικό προσωπικό) παρεμβαίνει τόσο αποφασιστικά στη λήψη αποφάσεων. Ακόμη και στο NHS της Μεγάλης Βρετανίας, το οποίο διαθέτει αξιόπιστουςμηχανισμούς αποφυγής σφαλμάτων και στο οποίο απασχολείται πληθώρα κλινικών φαρμακοποιών σε όλα τα στάδια παροχής φαρμακευτικής φροντίδας, το κόστος των σφαλμάτων υπολογίζεται ότι ξεπερνάει το μισό δισεκατομμύριο ευρώ ανά έτος. Αυτό όμως που διαφοροποιεί τη χώρα μας σε σχέση με τα προηγμένα υγειονομικά συστήματα άλλων χωρών, είναι το γεγονός ότι στην δεύτερη περίπτωση υπάρχουν μηχανισμοί συνεχούς εκτίμησης κινδύνου, καταγραφής, κοστολόγησης και δημοσιοποίησης των δεδομένων από κάθε μορφής και βαρύτητας σφαλμάτων, ενώ παράλληλα οι Αρχές λαμβάνουν τα ενδεικνυόμενα διορθωτικά και διαρθρωτικά μέτρα.

Στη χώρα μας, το Εθνικό Σύστημα Υγείας, στερείται εκείνων των εξειδικευμένων επαγγελματιών υγείας που θα μπορούσαν να εγγυηθούν την ασφάλεια στη φαρμακοθεραπεία. Απόρροια αυτού είναι και η πλήρης εξοικείωση όλων των εμπλεκόμενων στη παροχή υπηρεσίων υγείας με το απειλητικό “τέρας”, αυτιστικά προσποιούμενοι ότι “όλα βαίνουν καλώς”. Είναι τέτοιος ο βαθμός της εξοικείωσης ώστε να αρκούμαστε σε υποκριτικά ευχολόγια και ασαφείς υποσχέσεις ιθυνόντων κάθε φορά που βρίσκονται στη δημοσιογραφική επικαιρότητα παρόμοια θέματα. Αλήθεια, πόσο ακόμα θα περιμένουμε να συμβεί το επόμενο τραγικό συμβάν για να γίνουν, επιτέλους, οι απαραίτητες τομές για την ασφάλεια στην Υγεία;

Δυστυχώς, δεν θα ανέμενε κανείς από συνδικαλιστές με τυχοδιωκτική συμπεριφορά, οι οποίοι δεν εκφράζουν καν το όλον του Κλάδου, ει μη μόνον υφίστανται προς εκπλήρωση ίδιων συμφερόντων, να μπορούσαν να επιδείξουν τη δέουσα προσοχή στο ζήτημα. Ούτε να μπορούσαν να συνεργαστούν με οιανδήποτε Πολιτική και Υπηρεσιακή Ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, θέτοντας επιτακτικά την ατζέντα της ασφάλειας. Παρομοίως, είναι αμφίβολη η ικανότητα τους να καταθέσουν ένα εμπνευσμένο Εθνικό Σχέδιο για την ανασύσταση της Φαρμακευτικής Φροντίδας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Μια τέτοια προσπάθεια θα απαιτούσε ρεαλισμό, όραμα και ηγετικές ικανότητες που θα οδηγούσαν στη σύνθεση απόψεων, αντί της προσπάθειας να επιβληθεί και να επικρατήσει σε κάθε έκφανση του επαγγελματικού μας βίου η “μία, απόλυτη αλήθεια του ενός και μοναδικού ηγεμόνα”…

Η χώρα μας χρειάζεται άμεσα ένα εμπεριστατωμένο Εθνικό Σχέδιο, κοστολογημένο και προσαρμοσμένο στις δυνατότητες του δικού μας Συστήματος Υγείας. Δεν χρειαζόμαστε ακόμα ένα κακέκτυπο άθλιας μετάφρασης ή αντιγραφής ξενόφερτων σχεδίων. Για να συμβεί αυτό είναι απαραίτητο οι εμπλεκόμενοι στην κατάρτιση του Σχεδίου, πέρα από άρτια επιστημονική κατάρτιση, επιβάλλεται να έχουν πολυετή επαγγελματική εμπειρία, η οποία να αποδεικνύεται από -πραγματικά έτη εργασίας- στο Σύστημα Υγείας, κυρίως δε να έχουν επαφή με την τρέχουσα πραγματικότητα…

https://www.who.int/campaigns/world-patient-safety-day/2019

https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/252274/9789241511643-eng.pdf;jsessionid=3033C2D3262712853641CACC94FC08B4?sequence=1

https://www.who.int/news-room/detail/13-09-2019-who-calls-for-urgent-action-to-reduce-patient-harm-in-healthcare