
Οι μελέτες με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη νοσοκομειακή φαρμακευτική και οι προϋποθέσεις για την ασφαλή εφαρμογή τους.
Καρυοφύλλης Τσιακιτζής
Προϊστάμενος Νοσοκομειακού Φαρμακείου ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»
Εθνικός Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην ESOP
27 Οκτωβρίου 2026
Στο ESMO Congress 2026, που διεξάγεται στη Μαδρίτη στις 23–27 Οκτωβρίου, αρκετές ανακοινώσεις προσθέτουν ουσιαστικά δεδομένα για τη θεραπεία συμπαγών όγκων. Ξεχωρίζουν αποτελέσματα συνολικής επιβίωσης στον καρκίνο πνεύμονα και ενδομητρίου, η μακροχρόνια παρακολούθηση της επικουρικής θεραπείας στον καρκίνο μαστού και νέες προσεγγίσεις για ασθενείς που επιλέγονται με βάση μοριακούς δείκτες. Για τα νοσοκομειακά φαρμακεία, αυτά τα ευρήματα ανοίγουν συγκεκριμένη συζήτηση για την αξιολόγηση και την ασφαλή οργάνωση της θεραπείας. [1]
Ένα από τα ισχυρότερα αποτελέσματα προέρχεται από τη DeLLphi-305 στον εκτεταμένου σταδίου μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα. Σε 563 ασθενείς χωρίς επιδείνωση μετά την αρχική χημειοανοσοθεραπεία, η συντήρηση με tarlatamab και durvalumab αύξησε τη διάμεση συνολική επιβίωση από την τυχαιοποίηση στη συντήρηση σε 21,1 μήνες, έναντι 12,7 μηνών με durvalumab μόνο. Ο λόγος κινδύνων για θάνατο ήταν 0,42. Η δημοσίευση στο New England Journal of Medicine τεκμηριώνει ένα ιδιαίτερα σημαντικό όφελος στον συγκεκριμένο πληθυσμό. [2]
Η αξιολόγηση του tarlatamab περιλαμβάνει και τις απαιτήσεις χορήγησής του. Σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών καταγράφηκε στο 49,6%, κυρίως βαθμού 1–2. Η ενδεχόμενη ευρύτερη χρήση του προϋποθέτει οργανωμένη παρακολούθηση και εκπαίδευση της ομάδας, με ενεργή συμμετοχή του φαρμακείου στην προετοιμασία των σχετικών διαδικασιών. [3]
Στον προχωρημένο, προθεραπευμένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα με μετάλλαξη KRAS G12C, η Krascendo 1 συνέκρινε το divarasib με sotorasib ή adagrasib. Η διάμεση συνολική επιβίωση ήταν 17,7 έναντι 12,0 μηνών και η επιβίωση χωρίς εξέλιξη 9,8 έναντι 5,7 μηνών. Η σύγκριση με ήδη διαθέσιμους στοχευμένους αναστολείς προσδίδει ιδιαίτερη κλινική αξία στα ευρήματα. [4]
Στον πρώιμο HR+/HER2− καρκίνο μαστού, η εξαετής ανάλυση της NATALEE ενισχύει την τεκμηρίωση της ribociclib μαζί με ενδοκρινική θεραπεία στον πληθυσμό σταδίου II–III που μελετήθηκε. Αναφέρθηκε λόγος κινδύνων θανάτου 0,809, με απόλυτη διαφορά συνολικής επιβίωσης 2,1 ποσοστιαίων μονάδων στα έξι χρόνια. Η αντίστοιχη διαφορά στην επιβίωση χωρίς διηθητική νόσο ήταν 5,3 ποσοστιαίες μονάδες. Η μακροχρόνια εικόνα βοηθά στη συζήτηση του αναμενόμενου οφέλους με τους ασθενείς. [5]
Τα συζεύγματα αντισώματος και φαρμάκου, γνωστά ως ADCs, προσθέτουν νέες επιλογές σε προθεραπευμένους ασθενείς. Στην TroFuse-005, το sacituzumab tirumotecan βελτίωσε τη διάμεση συνολική επιβίωση σε 19,0 έναντι 12,1 μηνών με χημειοθεραπεία στον προχωρημένο ή υποτροπιάζοντα καρκίνο ενδομητρίου, μετά από πλατινούχο χημειοθεραπεία και αναστολέα PD-1/PD-L1. Οι σχετιζόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες βαθμού ≥3 ήταν συχνότερες, 54,4% έναντι 41,4%, με αναιμία, ουδετεροπενία και στοματίτιδα μεταξύ των σημαντικών τοξικοτήτων. [6]
Στην CLARITY-Gastric01, το ADC sonesitatug vedotin έναντι του CLDN18.2 εμφάνισε διάμεση συνολική επιβίωση 10,6 έναντι 6,4 μηνών στον συνολικό πληθυσμό δεύτερης ή μεταγενέστερης γραμμής με προχωρημένο γαστροοισοφαγικό καρκίνο και έκφραση του στόχου σύμφωνα με τα κριτήρια της μελέτης. Ωστόσο, το συμπρωτεύον καταληκτικό σημείο της επιβίωσης χωρίς εξέλιξη, με ανεξάρτητη κεντρική αξιολόγηση, δεν πέτυχε στατιστική σημαντικότητα. Η ερμηνεία χρειάζεται να διατηρεί αυτή τη διάκριση. [7]
Η KEYNOTE-C93 δίνει ενδιαφέροντα δεδομένα για θεραπεία χωρίς χημειοθεραπεία στον προχωρημένο ή υποτροπιάζοντα καρκίνο ενδομητρίου με ανεπάρκεια επιδιόρθωσης λανθασμένων ζευγών βάσεων, dMMR. Η μονοθεραπεία με pembrolizumab εμφάνισε διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη 38,2 έναντι 8,4 μηνών με χημειοθεραπεία. Το όφελος συνολικής επιβίωσης δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί στατιστικά. Επιπλέον, η μελέτη συγκρίνει την ανοσοθεραπεία με χημειοθεραπεία μόνο και δεν απαντά άμεσα στη σύγκριση με χημειοανοσοθεραπεία. [8]
Στον καρκίνο προστάτη υψηλού κινδύνου, η ενδιάμεση ανάλυση της DASL-HiCaP έδειξε τετραετή επιβίωση χωρίς μεταστάσεις 95% έναντι 88% με την προσθήκη darolutamide σε ανδρογονικό αποκλεισμό και ακτινοθεραπεία. Το αποτέλεσμα βασίζεται σε συμβατική απεικόνιση, ενώ η παρακολούθηση για τη συνολική επιβίωση συνεχίζεται. [9]
Εξίσου χρήσιμες για την πρακτική είναι οι αρνητικές μελέτες. Οι KEYNOTE-866 και ENERGIZE δεν έδειξαν στατιστικά σημαντική βελτίωση της επιβίωσης χωρίς συμβάν με περιεγχειρητική pembrolizumab και nivolumab αντίστοιχα, επιπλέον της νεοεπικουρικής χημειοθεραπείας, στον χειρουργήσιμο μυοδιηθητικό καρκίνο ουροδόχου κύστης. Η αποτελεσματικότητα χρειάζεται τεκμηρίωση για κάθε συγκεκριμένο σχήμα και χρονισμό. Τα θετικά ευρήματα άλλων περιεγχειρητικών σχημάτων δεν μεταφέρονται αυτόματα σε κάθε φάρμακο της κατηγορίας. [10]
| Θεραπευτική εξέλιξη | Ανάγκες προετοιμασίας του νοσοκομειακού φαρμακείου |
|---|---|
| Διειδικά αντισώματα σε συμπαγείς όγκους | Διαδικασίες ασφαλούς χορήγησης, παρακολούθησης και αντιμετώπισης συνδρόμου απελευθέρωσης κυτταροκινών και νευροτοξικότητας. |
| Νεότερα ADCs | Διακριτά πρωτόκολλα ανά δραστική ουσία, με κατάλληλη υποστηρικτική αγωγή και συγκεκριμένες οδηγίες διαχείρισης της τοξικότητας. |
| Μακροχρόνιες από του στόματος θεραπείες | Έλεγχος αλληλεπιδράσεων, υποστήριξη της προσήλωσης και συνεργασία με την κλινική ομάδα για την παρακολούθηση της ασφάλειας. |
| Νέα θεραπευτικά σχήματα και ενδείξεις | Αξιολόγηση του απόλυτου οφέλους, των κριτηρίων επιλογής ασθενών, της εγκεκριμένης ένδειξης και των απαιτούμενων πόρων πριν από την αναθεώρηση των τοπικών πρωτοκόλλων. |
Για το νοσοκομειακό φαρμακείο, η αξιοποίηση αυτής της γνώσης αρχίζει με την ακριβή ανάγνωση του πληθυσμού, του συγκριτικού βραχίονα και του απόλυτου οφέλους κάθε μελέτης. Συνεχίζεται με την αποτίμηση της τοξικότητας και των πόρων που απαιτεί η θεραπεία. Η διάρκεια παρακολούθησης μετά τη χορήγηση, η υποστηρικτική αγωγή και η αντιμετώπιση ανεπιθύμητων ενεργειών επηρεάζουν τη δυνατότητα μιας μονάδας να εφαρμόσει με ασφάλεια ένα νέο σχήμα.
Στα ελληνικά νοσοκομεία, προτεραιότητα χρειάζεται να δοθεί στην έγκαιρη προετοιμασία των διεπιστημονικών ομάδων και στην αναθεώρηση των τοπικών πρωτοκόλλων όταν τα δεδομένα και το πλαίσιο πρόσβασης το επιτρέπουν. Ο νοσοκομειακός φαρμακοποιός έχει συγκεκριμένη συμβολή στην επιλογή της υποστηρικτικής αγωγής, στον έλεγχο αλληλεπιδράσεων και στην παρακολούθηση της ασφαλούς χρήσης. Η επιστημονική ενημέρωση αποκτά αξία για τον ασθενή όταν μπορεί να υποστηρίξει τεκμηριωμένη και εφαρμόσιμη θεραπευτική απόφαση.
Επιστημονική ενημέρωση με στοιχεία διαθέσιμα έως 27 Οκτωβρίου 2026. Ορισμένα αποτελέσματα προέρχονται από ενδιάμεσες αναλύσεις και επίσημες ανακοινώσεις των χορηγών. Η παρουσίαση θετικών δεδομένων δεν συνεπάγεται αυτομάτως έγκριση της συγκεκριμένης ένδειξης ή αποζημίωση στην Ελλάδα.
Πηγές
[1] ESMO Congress 2026 — επίσημη ιστοσελίδα
[3] DeLLphi-305 — επίσημη ανακοίνωση αποτελεσμάτων και ασφάλειας, Amgen, 24 Οκτωβρίου 2026
[4] Krascendo 1 — επίσημη ανακοίνωση αποτελεσμάτων, Roche, 25 Οκτωβρίου 2026
[5] NATALEE — εξαετής ανάλυση, επίσημη ανακοίνωση, Novartis, 23 Οκτωβρίου 2026
[6] TroFuse-005 — επίσημη ανακοίνωση αποτελεσμάτων, Merck, 26 Οκτωβρίου 2026
[7] CLARITY-Gastric01 — επίσημη ανακοίνωση αποτελεσμάτων, AstraZeneca, 25 Οκτωβρίου 2026
[8] KEYNOTE-C93 — επίσημη ανακοίνωση αποτελεσμάτων, Merck, 26 Οκτωβρίου 2026
[9] DASL-HiCaP — επίσημη ανακοίνωση αποτελεσμάτων, Bayer, 24 Οκτωβρίου 2026
[10] KEYNOTE-866 και ENERGIZE — επίσημη επιστημονική κάλυψη ESMO, 23 Οκτωβρίου 2026





Αφήστε μια απάντηση