2 Νοεμβρίου 2026 | Περίοδος αναφοράς 19 Οκτωβρίου–1 Νοεμβρίου 2026
Βιοομοειδή και οργάνωση της ογκολογικής φαρμακευτικής
Η αξιοποίηση των βιοομοειδών, η εξειδίκευση των επαγγελματιών και η τεκμηρίωση της ασφάλειας των παρασκευών βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της ανασκόπησης. Οι επιλεγμένες δημοσιεύσεις εξετάζουν πώς οργανώνονται οι προμήθειες και η φαρμακευτική φροντίδα, πώς αποτυπώνονται οι ανάγκες στελέχωσης και ποια δεδομένα απαιτούνται για τον καθορισμό του χρόνου χρήσης των ενδοφλέβιων παρασκευών.
1. Βιοομοειδή και οργανωμένη εφαρμογή στο νοσοκομείο
28 Οκτωβρίου 2026 | Επιστημονική ανάλυση
Νέο άρθρο στο Pharmaceutical Medicine αναλύει τον ρόλο του κλινικού φαρμακοποιού στην εφαρμογή των βιοομοειδών. Περιγράφει τη συμμετοχή του στην αξιολόγηση της τεκμηρίωσης, στα πρωτόκολλα αλλαγής θεραπείας, στην ενημέρωση των ασθενών και στην παρακολούθηση της χρήσης και της ασφάλειας. [1]
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι προτάσεις για τις προμήθειες. Οι συγγραφείς συζητούν κριτήρια όπως η αξιοπιστία εφοδιασμού, η υποστήριξη φαρμακοεπαγρύπνησης και η διατήρηση βιώσιμου ανταγωνισμού, μαζί με την τιμή αγοράς. Παρουσιάζουν επίσης τη δυνατότητα διαγωνισμών με περισσότερους αναδόχους. Πρόκειται για προτάσεις οργάνωσης και πολιτικής, των οποίων η εφαρμογή απαιτεί αξιολόγηση στο αντίστοιχο εθνικό πλαίσιο. [1]
Πρακτική πρόταση για το νοσοκομειακό φαρμακείο είναι η παρακολούθηση ανά δραστική ουσία της χρήσης βιοομοειδών, της πραγματικής εξοικονόμησης και των προβλημάτων εφοδιασμού, σε συνεργασία με τις κλινικές. Η ενημέρωση και η ιχνηλασιμότητα χρειάζεται να εντάσσονται στον ίδιο σχεδιασμό.
Μια αναγκαία διευκρίνιση αφορά την ευρωπαϊκή σύγκριση του AUGMENT, δημοσιευμένη την 1η Οκτωβρίου και χρησιμοποιούμενη εδώ ως υπόβαθρο: τα ελληνικά δεδομένα καλύπτουν μόνο την εξωνοσοκομειακή αγορά. Το αναφερόμενο χαμηλό ποσοστό διείσδυσης δεν περιγράφει τη χρήση βιοομοειδών στα ελληνικά νοσοκομεία. [2]
2. Η ογκολογία ακριβείας χρειάζεται εξειδικευμένες ομάδες
26 Οκτωβρίου 2026 | Έκθεση προτάσεων πολιτικής της ECO
Η European Cancer Organisation δημοσίευσε την έκθεση Sustaining our oncology professions: Meeting their needs, με προτάσεις για τη στελέχωση και την υποστήριξη της διεπιστημονικής ογκολογικής ομάδας. Περιλαμβάνει την αναγνώριση και αποζημίωση των μοριακών ογκολογικών συμβουλίων ως κλινικής δραστηριότητας, την αξιοποίηση κοινών εξειδικευμένων ομάδων σε δίκτυα νοσοκομείων και τη μέτρηση των ελλείψεων προσωπικού με κοινούς δείκτες. [3]
Στο μοντέλο οργάνωσης της ογκολογίας ακριβείας που παρουσιάζεται στην έκθεση περιλαμβάνεται ρητά φαρμακοποιός με αντίστοιχη εξειδίκευση. Το κείμενο ζητά επίσης χρόνο και πόρους για συνεχιζόμενη εκπαίδευση και μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης, ιδίως των επαναλαμβανόμενων καταχωρίσεων. Οι προτάσεις αυτές δεν αποτελούν δεσμευτική ευρωπαϊκή ρύθμιση. [3]
Για τη νοσοκομειακή φαρμακευτική, η έκθεση προσφέρει βάση τεκμηρίωσης των αναγκών σε εξειδικευμένο προσωπικό. Προτείνεται η αποτύπωση του χρόνου που απαιτούν η κλινική επικύρωση σύνθετων θεραπειών, η συμμετοχή σε ογκολογικά συμβούλια και η υποστήριξη προηγμένων θεραπειών. Η σύνδεση αυτών των υπηρεσιών με τη στελέχωση αποτελεί χρήσιμο πεδίο επαγγελματικού διαλόγου στην ESOP και στην Ελλάδα.
3. Τι τεκμηριώνει την παράταση του χρόνου χρήσης των παρασκευών
21 Οκτωβρίου 2026 | Συστηματική ανασκόπηση και μεταανάλυση
Νέα ανασκόπηση στο Journal of Oncology Pharmacy Practice συγκεντρώνει 33 μελέτες για τη σταθερότητα ενδοφλέβιων αντικαρκινικών και υποστηρικτικών φαρμάκων. Σύμφωνα με τη δημοσιευμένη περίληψη, μόνο το 12,1% των μελετών περιλάμβανε μικροβιολογική αξιολόγηση, ενώ η ετερογένεια των αποτελεσμάτων ήταν εξαιρετικά μεγάλη, με I²=99,7%. [4]
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η παράταση του χρόνου χρήσης απαιτεί αξιολόγηση ανά φάρμακο και διασφάλιση στειρότητας. Η φυσικοχημική σταθερότητα αποτελεί μέρος της τεκμηρίωσης· η μικροβιολογική ασφάλεια χρειάζεται χωριστή αξιολόγηση. Τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα δεν τεκμηριώνουν έναν ενιαίο παρατεταμένο χρόνο φύλαξης για όλες τις παρασκευές. [4]
Ως πρακτικό σημείο ελέγχου προτείνεται η αντιστοίχιση κάθε χρησιμοποιούμενου χρόνου φύλαξης με το συγκεκριμένο προϊόν, τη συγκέντρωση, τον διαλύτη, τον περιέκτη, τη θερμοκρασία και τις συνθήκες παρασκευής. Η δημοσίευση προσθέτει νέα δεδομένα στη συζήτηση για την ασφαλή αξιοποίηση ανεξάρτητων μελετών σταθερότητας.
4. Βιοομοειδή denosumab και συνέχεια της οστικής προστασίας
24 Οκτωβρίου 2026 | Ανασκόπηση
Νέα ανασκόπηση στο Critical Reviews in Oncology/Hematology εξετάζει τη θέση των βιοομοειδών denosumab στην ογκολογική φροντίδα. Συνδέει την πρόσβαση στη θεραπεία με την έγκαιρη έναρξη οστικής προστασίας, τον προληπτικό οδοντιατρικό έλεγχο, την παρακολούθηση και τη συνέχεια της αγωγής. Στη διεπιστημονική ομάδα περιλαμβάνονται και οι φαρμακοποιοί. [5]
Το ενδιαφέρον για το νοσοκομειακό φαρμακείο αφορά την ένταξη των βιοομοειδών σε οργανωμένη διαδρομή φροντίδας, με συνεργασία ογκολογικής ομάδας και οδοντιάτρου και σαφή παρακολούθηση της θεραπείας. Προτείνεται να εξεταστεί πώς η πολιτική προμήθειας συνδέεται με την αποφυγή αδικαιολόγητων καθυστερήσεων ή διακοπών.
Η δημοσίευση είναι ανασκόπηση της διαθέσιμης τεκμηρίωσης και δεν τεκμηριώνει συγκεκριμένη ελληνική διαθεσιμότητα, αποζημίωση ή εξοικονόμηση.
Συμπληρωματική ανάγνωση για τις αλλογενείς μεταμοσχεύσεις
14 Οκτωβρίου 2026 | Προοπτική μονοκεντρική μελέτη εκτός της περιόδου αναφοράς
Μελέτη στο νοσοκομείο Ramón y Cajal της Μαδρίτης κατέγραψε 289 προβλήματα σχετιζόμενα με φάρμακα σε 37 ασθενείς αλλογενούς μεταμόσχευσης, με διάμεσο αριθμό οκτώ προβλημάτων ανά ασθενή. Το 37% των προβλημάτων εντοπίστηκε στη μετανοσοκομειακή παρακολούθηση. Από τις 780 φαρμακευτικές παρεμβάσεις που αξιολογήθηκαν, έγινε αποδεκτό το 93,2%. [6]
Το εύρημα υποστηρίζει την εξέταση οργανωμένης φαρμακευτικής παρακολούθησης και μετά το εξιτήριο. Η μελέτη δεν διέθετε ομάδα ελέγχου, επομένως δεν αποδεικνύει συγκεκριμένη μείωση επιπλοκών ή νοσηλειών από την παρέμβαση.
Οι προτεινόμενες ενέργειες αποτελούν συντακτικές επισημάνσεις προς αξιολόγηση. Για τις αναφορές 4, 5 και 6 η παρουσίαση βασίζεται στις δημοσιευμένες περιλήψεις· τα πλήρη άρθρα δεν ήταν διαθέσιμα για μεθοδολογικό έλεγχο.
Πηγές
[1] Viñas-Bastart M, Correas Sanahuja M, Braza AJ, Modamio P, Guiu-Segura JM. The Role of Clinical Pharmacists in Translating Regulatory Acceptance of Biosimilars into Routine Clinical Practice. Pharmaceutical Medicine. Δημοσίευση 28 Οκτωβρίου 2026. DOI 10.1007/s40290-026-00641-x.
[2] Vogler S, Habimana K, Walter M, Knoll V. Biosimilar uptake policies in Europe: a cross-country mixed-methods policy analysis. The Lancet Regional Health – Europe. 2026;70:101868. Δημοσίευση 1 Οκτωβρίου 2026. Χρησιμοποιείται ως υπόβαθρο. DOI 10.1016/j.lanepe.2026.101868.
[3] Crul M, Oldenmenger W, Rubio I, Price R, de Sá J. Sustaining our oncology professions: Meeting their needs. European Cancer Organisation, Brussels; 2026. Ανακοίνωση δημοσίευσης 26 Οκτωβρίου 2026. Ιδίως σ. 5–6 και 14–17. Πλήρες κείμενο της έκθεσης ECO.
[4] Hameed S, Zafar A. Safety and hospital pharmacy implications of extended beyond-use dating for intravenous anticancer and supportive care admixtures: A systematic review and meta-analysis. Journal of Oncology Pharmacy Practice. Πρώτη διαδικτυακή δημοσίευση 21 Οκτωβρίου 2026. DOI 10.1177/10781552261498052.
[5] Aapro M, Coleman R, Dixit N, Epstein JB, Hadji P, Santini D. Bone Health in Oncology: Defining Biosimilar Denosumab Use Through Multidisciplinary Collaboration. Critical Reviews in Oncology/Hematology. 2026:105660. Πρώτη διαδικτυακή δημοσίευση 24 Οκτωβρίου 2026. DOI 10.1016/j.critrevonc.2026.105660.
[6] Guijarro-Martínez P, Parro-Martín MÁ, Martín-Aragón S, Álvarez-Díaz A, Sánchez-Cuervo M. Drug-related problems and pharmacist interventions within a pharmaceutical care programme in allogeneic haematopoietic stem cell transplantation. Journal of Oncology Pharmacy Practice. Πρώτη διαδικτυακή δημοσίευση 14 Οκτωβρίου 2026. DOI 10.1177/10781552261498242.
Περισσότερες ανασκοπήσεις στο αρχείο της εβδομαδιαίας ενημέρωσης της ΕΛΝΟΦΑ.
Αφήστε μια απάντηση